Question
जर्मनी और रूस में कहानी विधा के विकास को रेखांकित कीजिए।
Answer :
Word Count : 1066
___ _______ _____ _______ ____ __________.
_________ ____ __________ ____ _______ ________ ______ ____ _____ _______.
___ ____ ____ _____ _____ ___ ____ __________.
_____ _______ ____ ____ ________ ___ ___ _____ _____ _______.
_________ ___ _________ ______ _____ ____ ___ ____ _______.
___ _________ _______ _______ _______ ______ ______ ________ ___ ______ ________ ________.
_________ _______ _____ ___ __________ ________ ___ __________ _________.
_____ _____ ________ _____ _________ ______ _______.
___ _____ ______ _______ ____.
_______ ______ __________ ______ _________.
_______ __________ _______ _______ _____ _______ __________ __________ ________ ________ ______.
_______ ___ ___ _____ ________.
_______ __________ __________ _________ __________ __________ _________ ___ ____ ______ ____.
_________ _______ _______ ___ ____ _____ ________ _________ _____.
______ ________ ____ ___ __________ ___.
_________ ________ ____ _____ ______ __________ ______.
________ _____ ____ _________ _________.
____ ______ _______ ________ _______ ________ ________ ______.
______ ________ _______ _____ ________ ___ ____ _________ ____ _____ ______ _______.
___ ____ ______ __________ _______.
____ ___ ________ ________ ___ __________ __________ _____ ______ __________.
_______ ________ ___ _________ ____ _____ _____ __________ _________ _____ _______ _____.
______ ____ _____ _________ _________ ___ ____ ___ ____ _______.
_______ __________ ______ __________ _____ ___ ________ ___ ___ ________.
__________ _____ ____ ______ __________ ________ __________.
__________ ____ _________ _______ ____ _________ _______ _________.
______ __________ ____ _____ _____.
__________ _____ ________ _______ _______ ______ ________ ______ ___.
___ _______ __________ ______ ____ ________ ________.
_____ __________ _________ ____ ___ _____ _____ ______ _________.
___ ____ ________ ____ _______ _________ ____ _______ ___ __________ __________.
_____ _________ ___ ____ _________ ____ _______ _____ ____ ______ ___ ___.
___ ______ _______ ____ ______ _______ _______ ________ _____ ___ __________ ____.
_________ ____ ___ _________ __________ ________ ______ ________.
_______ ________ _____ ____ _________ ___ __________ __________ _______ ________.
_____ _______ ___ ______ __________ ____ _____ _______ _________ ______.
_________ ____ ______ __________ _______ _____ ____ ____ ________.
________ ______ __________ _________ ____ _________ _______ ____ ____.
_____ __________ ______ ______ _________ _______ ______ __________ _____ _____ ____.
_________ _________ ____ _____ ______ ______ ________ _______ __________.
_____ ________ ____ ________ ________ _________.
____ ____ ________ ____ __________ __________ ______ ______ ______ _________ __________ ___.
_________ __________ ___ ____ __________.
_____ __________ ____ _________ _______ _________ ______ _____ ___ ____ ______ __________.
___ ______ _____ ______ ___ ________ ___ _________.
__________ __________ _______ __________ _________ _______ ______ _____ ________ ________ ______ _________.
_____ ___ ________ __________ ____ ___ ________ ________ ___ _________.
____ ________ _____ _________ ____ ___ _____ ______.
_________ _______ _____ ________ ________.
___ _____ ____ ___ ________ ______ ____.
______ __________ ____ _________ _______ _________ _____ ____ ___ _________.
_________ ________ ____ ______ ______ ______.
___ ________ ______ ______ ___ _______.
________ _____ _________ _______ ___.
______ ___ ____ ______ ________ ______.
_____ __________ __________ _________ ______ ______.
___ _____ _________ ________ ____ _________ _____ _____ __________ _____ _________ _______.
_____ ______ ___ ________ ______ _____ _________.
_________ __________ ____ ________ __________ ________ __________ _________ __________ __________ _____.
_________ _______ _______ _________ _________ ___ ____ __________ ____.
____ ______ ________ ______ _______ _____ _______ ______.
_____ ______ ________ __________ _________ ____ _____ _____ ___ ________ ________ ________.
_________ ________ _______ _______ _________ ____ _________ _______.
____ ________ _________ __________ ____ ______ _______.
__________ _________ ____ _______ ________ _____ ________ __________ __________.
__________ _______ _________ _________ ____ __________ _______ _________ ___ ________.
__________ ______ ______ ______ _________ ________ __________ ___ ______ _______ _______ ______.
________ ________ ____ __________ ______.
__________ ___ _________ __________ ________ ___ _______ ___ ___ _________ _______.
_________ _______ __________ __________ _______ ________.
______ ____ _________ _________ _______.
________ __________ ________ ___ ___ ______ ____ ___ ___.
____ _____ ____ _____ ____ ________ ____ __________ ___ ___ ___ _____.
_______ ______ ____ ____ __________ __________ ____.
_________ _____ _________ _________ __________ ________ ______ _______.
_________ _____ ___ _________ __________ ____ ______.
__________ ____ _________ _________ ________ _______.
______ ________ ___ ____ ___ _______ _________ __________ __________.
________ _____ ________ _____ ___ ______ _______.
_________ ___ _________ ______ _________ __________ __________ ___.
__________ _________ ________ ________ ________ ____ ______ ___ ________ _________ ______.
________ _______ ______ ______ ________.
________ ____ ___ ____ ______ ___ ______ ______ _________.
____ _________ _______ ________ ______ ______ ______ _________ ________ ________ _______ __________.
________ ______ _________ __________ _________ ______ _____ _____ ___.
________ ___ _____ _____ ___ __________ _________ _________.
__________ ________ ________ _____ _________ ___ _______ ______ ________.
__________ ______ ____ _________ _____ ___ __________ _____.
_____ ______ _______ _______ ___.
___ __________ ____ _______ __________ ____ ____ _____ _______ __________.
_______ _____ _____ ______ __________.
________ ______ __________ ______ _________ __________ ______ __________ _________.
_____ ____ ____ _________ __________ ___.
_____ _____ ______ ________ ___ ________ _______ _________ _____ _________.
____ ____ ____ ________ _________ __________ __________ ___ __________ ________.
____ ______ ___ ___ ___ ________ ____ __________ _____.
________ ___ ______ ___ _________ _______ _________ __________ ____.
______ _____ ____ ______ ______ _________.
____ ______ ____ _______ ________ __________ ______ _______ _____.
______ ________ _________ __________ __________ ________ ___ __________ _____ ____ ___.
Skip in 10
जर्मनी और रूस में कहानी विधा का विकास साहित्यिक परंपरा के गहन अध्ययन और सामाजिक-ऐतिहासिक परिस्थितियों के संदर्भ में देखा जा सकता है। कहानी एक ऐसी साहित्यिक विधा है, जो मानवीय जीवन के विविध अनुभवों, भावनाओं और परिस्थितियों को संक्षिप्त, रोचक और प्रभावी ढंग से प्रस्तुत करती है। यूरोपीय साहित्य में कहानी का विकास मुख्यतः 18वीं और 19वीं शताब्दी में हुआ, जब सामाजिक, राजनीतिक और सांस्कृतिक बदलावों ने साहित्य को नए आयाम दिए। जर्मनी और रूस, दोनों देशों में कहानी की परंपरा ने विशिष्ट रूप ग्रहण किया, और इन देशों के साहित्यकारों ने न केवल अपनी राष्ट्रीय परंपराओं को समृद्ध किया, बल्कि विश्व साहित्य को भी नई दृष्टि और स्वरूप प्रदान किया। जर्मनी में कहानी विधा का विकास मध्ययुगीन काल से प्रारंभिक आधुनिक काल तक की साहित्यिक परंपराओं में निहित है। प्रारंभिक जर्मन साहित्य में महाकाव्य और धार्मिक आख्यानों का बोलबाला था, किंतु धीरे-धीरे सामाजिक जीवन, व्यक्तिगत अनुभव और मानवीय मनोविज्ञान को महत्व मिलने लगा। 18वीं शताब्दी में जर्मनी के *स्टर्म उंड ड्रांग* (Sturm und Drang) आंदोलन ने साहित्य में भावनाओं, स्वतंत्रता और व्यक्तिगत अनुभूतियों को प्राथमिकता दी। इस आंदोलन ने कहानी लेखन को नई दिशा दी। जर्मन कहानी के विकास में गोएथे और शिलर जैसे साहित्यकारों का अप्रत्यक्ष योगदान रहा। यद्यपि इनका मुख्य क्षेत्र नाटक और कविता था, परंतु इनके साहित्यिक कार्यों
__________ ____ _______ _____ __________ ____.___ _______ _____ _______ ____ __________.
_________ ____ __________ ____ _______ ________ ______ ____ _____ _______.
___ ____ ____ _____ _____ ___ ____ __________.
_____ _______ ____ ____ ________ ___ ___ _____ _____ _______.
_________ ___ _________ ______ _____ ____ ___ ____ _______.
___ _________ _______ _______ _______ ______ ______ ________ ___ ______ ________ ________.
_________ _______ _____ ___ __________ ________ ___ __________ _________.
_____ _____ ________ _____ _________ ______ _______.
___ _____ ______ _______ ____.
_______ ______ __________ ______ _________.
_______ __________ _______ _______ _____ _______ __________ __________ ________ ________ ______.
_______ ___ ___ _____ ________.
_______ __________ __________ _________ __________ __________ _________ ___ ____ ______ ____.
_________ _______ _______ ___ ____ _____ ________ _________ _____.
______ ________ ____ ___ __________ ___.
_________ ________ ____ _____ ______ __________ ______.
________ _____ ____ _________ _________.
____ ______ _______ ________ _______ ________ ________ ______.
______ ________ _______ _____ ________ ___ ____ _________ ____ _____ ______ _______.
___ ____ ______ __________ _______.
____ ___ ________ ________ ___ __________ __________ _____ ______ __________.
_______ ________ ___ _________ ____ _____ _____ __________ _________ _____ _______ _____.
______ ____ _____ _________ _________ ___ ____ ___ ____ _______.
_______ __________ ______ __________ _____ ___ ________ ___ ___ ________.
__________ _____ ____ ______ __________ ________ __________.
__________ ____ _________ _______ ____ _________ _______ _________.
______ __________ ____ _____ _____.
__________ _____ ________ _______ _______ ______ ________ ______ ___.
___ _______ __________ ______ ____ ________ ________.
_____ __________ _________ ____ ___ _____ _____ ______ _________.
___ ____ ________ ____ _______ _________ ____ _______ ___ __________ __________.
_____ _________ ___ ____ _________ ____ _______ _____ ____ ______ ___ ___.
___ ______ _______ ____ ______ _______ _______ ________ _____ ___ __________ ____.
_________ ____ ___ _________ __________ ________ ______ ________.
_______ ________ _____ ____ _________ ___ __________ __________ _______ ________.
_____ _______ ___ ______ __________ ____ _____ _______ _________ ______.
_________ ____ ______ __________ _______ _____ ____ ____ ________.
________ ______ __________ _________ ____ _________ _______ ____ ____.
_____ __________ ______ ______ _________ _______ ______ __________ _____ _____ ____.
_________ _________ ____ _____ ______ ______ ________ _______ __________.
_____ ________ ____ ________ ________ _________.
____ ____ ________ ____ __________ __________ ______ ______ ______ _________ __________ ___.
_________ __________ ___ ____ __________.
_____ __________ ____ _________ _______ _________ ______ _____ ___ ____ ______ __________.
___ ______ _____ ______ ___ ________ ___ _________.
__________ __________ _______ __________ _________ _______ ______ _____ ________ ________ ______ _________.
_____ ___ ________ __________ ____ ___ ________ ________ ___ _________.
____ ________ _____ _________ ____ ___ _____ ______.
_________ _______ _____ ________ ________.
___ _____ ____ ___ ________ ______ ____.
______ __________ ____ _________ _______ _________ _____ ____ ___ _________.
_________ ________ ____ ______ ______ ______.
___ ________ ______ ______ ___ _______.
________ _____ _________ _______ ___.
______ ___ ____ ______ ________ ______.
_____ __________ __________ _________ ______ ______.
___ _____ _________ ________ ____ _________ _____ _____ __________ _____ _________ _______.
_____ ______ ___ ________ ______ _____ _________.
_________ __________ ____ ________ __________ ________ __________ _________ __________ __________ _____.
_________ _______ _______ _________ _________ ___ ____ __________ ____.
____ ______ ________ ______ _______ _____ _______ ______.
_____ ______ ________ __________ _________ ____ _____ _____ ___ ________ ________ ________.
_________ ________ _______ _______ _________ ____ _________ _______.
____ ________ _________ __________ ____ ______ _______.
__________ _________ ____ _______ ________ _____ ________ __________ __________.
__________ _______ _________ _________ ____ __________ _______ _________ ___ ________.
__________ ______ ______ ______ _________ ________ __________ ___ ______ _______ _______ ______.
________ ________ ____ __________ ______.
__________ ___ _________ __________ ________ ___ _______ ___ ___ _________ _______.
_________ _______ __________ __________ _______ ________.
______ ____ _________ _________ _______.
________ __________ ________ ___ ___ ______ ____ ___ ___.
____ _____ ____ _____ ____ ________ ____ __________ ___ ___ ___ _____.
_______ ______ ____ ____ __________ __________ ____.
_________ _____ _________ _________ __________ ________ ______ _______.
_________ _____ ___ _________ __________ ____ ______.
__________ ____ _________ _________ ________ _______.
______ ________ ___ ____ ___ _______ _________ __________ __________.
________ _____ ________ _____ ___ ______ _______.
_________ ___ _________ ______ _________ __________ __________ ___.
__________ _________ ________ ________ ________ ____ ______ ___ ________ _________ ______.
________ _______ ______ ______ ________.
________ ____ ___ ____ ______ ___ ______ ______ _________.
____ _________ _______ ________ ______ ______ ______ _________ ________ ________ _______ __________.
________ ______ _________ __________ _________ ______ _____ _____ ___.
________ ___ _____ _____ ___ __________ _________ _________.
__________ ________ ________ _____ _________ ___ _______ ______ ________.
__________ ______ ____ _________ _____ ___ __________ _____.
_____ ______ _______ _______ ___.
___ __________ ____ _______ __________ ____ ____ _____ _______ __________.
_______ _____ _____ ______ __________.
________ ______ __________ ______ _________ __________ ______ __________ _________.
_____ ____ ____ _________ __________ ___.
_____ _____ ______ ________ ___ ________ _______ _________ _____ _________.
____ ____ ____ ________ _________ __________ __________ ___ __________ ________.
____ ______ ___ ___ ___ ________ ____ __________ _____.
________ ___ ______ ___ _________ _______ _________ __________ ____.
______ _____ ____ ______ ______ _________.
____ ______ ____ _______ ________ __________ ______ _______ _____.
______ ________ _________ __________ __________ ________ ___ __________ _____ ____ ___.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
- Solved Assignments
- Study Notes
- Guess Papers
- Question Papers
Continue Reading — It's Free
Sign in with Google to unlock more of this answer.
✓ Free access
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
Quick Google sign-in. No separate registration form.