Question
गांधी किस प्रकार राष्ट्रवाद और अंतरराष्ट्रीयतावाद - इन दो संसारों के बीच संतुलन स्थापित करते हैं?
Answer :
Word Count : 1070
____ __________ ____ ___ _______ _____ _____ __________ ____ _________ ____ _______.
____ ____ ______ _____ ________ ____ _______ ___ __________ ___ _______ _______.
______ ________ ______ ____ ____ _______ ________ ___ _________ __________ _______.
_______ ______ ____ _________ _____ ________ ______ ___ _____.
_________ ________ _________ _____ ____ ___ ______ ___ ____ _________ ___ ____.
___ ____ __________ __________ __________ ________ ________ ___ __________ _____.
_______ ___ _______ _____ ____ ______ ____ ___.
_________ ________ __________ __________ ______ ________ ____ _________.
__________ _________ ______ __________ _______ ______ _________ __________ __________ _________.
_____ _________ __________ ______ ______ _______ ___.
_______ __________ ______ __________ ___ ____ __________ ________ _______ ___ __________ _________.
_________ ________ __________ _____ _____ _____.
_____ ___ _______ ____ _____ ______ _______ ________ _______.
___ _____ ________ _______ _________ ______ _________ __________.
____ _________ ________ ________ ________.
_______ _____ ________ _________ ______ ____.
_____ ______ __________ _________ _________ _________ _____.
___ __________ _____ ________ _________ _________.
_______ ____ ____ ________ _____.
___ ________ ____ ___ ________ ___ _______ ________ _________ __________ ____.
____ _______ ___ _________ _______.
__________ _____ _______ ________ _______ _________.
__________ ________ __________ ________ ____ ___ ______ ________ ________ ___.
______ ________ ________ __________ ____ ___ ______ __________ _____ _______ ____ ___.
_____ ________ _______ _______ _____ __________ ____ _______ __________.
_________ _____ _______ _________ _____ ____ ______ _________.
________ _________ ____ __________ ____ __________ ________ ________ _______.
__________ ___ _______ __________ __________ _____.
______ ___ ____ _______ ______ ___.
_________ _________ ___ _________ ________ ________ ___ ______ _______ _____.
______ _____ ___ __________ ________ ____.
___ __________ ______ ___ ___.
________ __________ __________ __________ ___ ______ ______ __________.
_________ ____ ______ _______ __________ _______ ____ ___ _____ ___.
_________ _________ _________ ___ ______ ______ _____ __________ ____ _________.
___ ___ ___ ____ _________ _________.
_________ ________ _________ ___ ________ _____.
____ ____ ____ _________ _______ ___ _______ ________ _________ ______ _____.
_________ ___ ___ __________ ___.
______ _______ ______ ___ ______ ________ ___ __________ ________ __________.
___ _________ ___ __________ _________ ______ ______.
_________ _______ __________ _________ __________ ___ ______ __________ ________ ______.
___ ____ ____ ___ _______ ______ __________ _______.
_________ ______ ___ ___ ____ ________ _______ __________ _____ ____ __________.
_________ ______ _______ ___ ______ ________ _______ _____ _________.
_________ ___ ______ ______ _____.
_______ ___ _____ _________ _____ ______ ______ ______ ________ ___.
_______ __________ ________ _________ _______ ___ _______ ___.
______ ____ ________ _________ ________ __________.
____ _______ ___ __________ _________ ______ _____ _______ __________ ________ ____.
_____ ___ ______ _________ _______ ________ __________ _______.
______ _____ ___ ________ _________ _____ ___ ______ _____.
___ ________ _____ ___ __________ _______.
_______ ______ ____ __________ _________ ___ ________.
___ _________ ________ ____ _______ _____ ________.
_________ ___ __________ __________ ______ _____.
________ _________ ____ ___ ______ ________ _________ _____ ________ ____ _________ ________.
________ _________ ____ _______ _________ _________ __________.
_________ _________ ___ _________ ____ ______ _______ _________ _________.
_________ ________ ______ ______ ____ ____ _____ ___ _______ ________.
_____ ______ _________ __________ ___ __________ ________ _____ _____.
______ ______ _____ ___ _________ _____ ___ ________ ___ __________ _______.
__________ ____ ________ _______ ________ _________ ____ __________ ___ ________ _________ _______.
__________ _____ _______ ________ ____ __________ _______ ________.
________ _________ _________ _____ ____ _______.
_____ ______ ___ _______ ________ _________ _____ _______ ______ ___ _________.
______ ___ ____ _________ _____ ____ ______.
_______ ______ ____ _________ ________ ________ __________ __________ ___.
_____ ___ __________ _______ _______ ______ _________ _______.
_________ __________ __________ ______ ________ ___ _____.
___ ____ ____ _________ ___ ______ ___ _______ ____ _______.
_________ ___ ____ __________ ___ _________ ______ _________.
_______ ___ _________ _________ ________ __________ ____ ________ _____ __________.
_____ _______ ____ ______ ____ _________ __________ _________ ___.
_________ __________ _______ _________ ____ _______ _____ ________.
_____ ___ ___ _____ ________ ____.
________ _____ __________ __________ ________ __________ _______ ______.
_____ ________ __________ ______ _______ _____ ___ _________ ________ ___.
___ ________ _______ ________ ________ ____ _________ ____ _____ _________ __________.
_________ ____ _______ _________ _________ __________ ___.
_______ ____ ______ _____ ____ ___ _____.
______ __________ _______ ________ ____ ____ __________.
___ __________ _______ _______ ________ __________ _________ ____.
__________ _________ _____ ________ ______ _________ ___ ______ _______.
_________ ______ ____ _____ ______ __________ _____ ___ ___ _______ _________.
__________ _________ ______ _________ ________ _______ _____ _______ __________ ____ ______.
________ _____ _______ ____ ______ _________ ________.
_______ ______ ___ ___ _____ ______ __________ _____ __________ _____ ___.
___ _______ ___ ____ ___ ___ _______ ____ _____ ________ __________.
__________ ________ _________ _________ ____ ____ ________ ___ ___ __________ __________.
_________ _____ ____ ___ ____ ___ _________ __________ __________ ___ _______ ______.
___ ___ _____ ______ _________ _____ _________ _______.
___ ______ ____ ___ _________ _________ ________ ______.
___ __________ ________ ___ _______ ____ _____ __________ ______ ___ __________.
_______ ____ _______ _____ ______ _________.
_______ ________ _________ _________ ____ _________.
____ ____ ______ ___ _______ ________ _____ ___ ____ __________ ____.
___ _______ _____ _________ ________ ______ _______.
_____ _________ ____ ______ _______ _____ ___.
________ _______ __________ _________.
Skip in 10
महात्मा गांधी ने अपने जीवन और विचारों में राष्ट्रवाद और अंतरराष्ट्रीयतावाद के बीच एक गहरा संतुलन स्थापित किया। उनके राष्ट्रवाद की जड़ें भारतीय समाज की सांस्कृतिक, धार्मिक और सामाजिक परंपराओं में थीं। गांधी का मानना था कि स्वतंत्रता केवल राजनीतिक सत्ता प्राप्त करने तक सीमित नहीं होनी चाहिए, बल्कि यह आत्म-सम्मान, सामाजिक न्याय और नैतिक उत्थान से भी जुड़ी होनी चाहिए। उन्होंने देखा कि यदि राष्ट्र अपने भीतर के लोगों के लिए न्याय और समानता सुनिश्चित नहीं करता, तो वह सच्चे अर्थों में स्वतंत्र नहीं हो सकता। इसलिए गांधी का राष्ट्रवाद व्यक्तिगत और सामूहिक नैतिक जिम्मेदारी पर आधारित था। उनका दृष्टिकोण यह था कि भारत का स्वतंत्र आंदोलन केवल विदेशी शासन के खिलाफ नहीं, बल्कि भारतीय समाज में व्याप्त सामाजिक कुरीतियों और भेदभाव के खिलाफ भी होना चाहिए। इस दृष्टिकोण से उनका राष्ट्रवाद केवल राजनीतिक स्वतंत्रता तक सीमित नहीं रहा, बल्कि एक नैतिक और सामाजिक चेतना के रूप में विकसित हुआ। गांधी के अंतरराष्ट्रीयतावाद का आधार उनका मानवीय दृष्टिकोण और अहिंसा का सिद्धांत था। उन्होंने हमेशा कहा कि सत्य और अहिंसा सार्वभौमिक मूल्य हैं और किसी एक राष्ट्र तक सीमित नहीं होते। गांधी का मानना था कि दुनिया के सभी लोग अंततः एक-दूसरे के साथ जुड़े हुए हैं, और किसी भी देश का लाभ या नुकसान पूरी मानवता को प्रभावित करता है। इसलिए उन्होंने
________ _____ ______ ________ _________ ______ __________ __________ ___ _______.____ __________ ____ ___ _______ _____ _____ __________ ____ _________ ____ _______.
____ ____ ______ _____ ________ ____ _______ ___ __________ ___ _______ _______.
______ ________ ______ ____ ____ _______ ________ ___ _________ __________ _______.
_______ ______ ____ _________ _____ ________ ______ ___ _____.
_________ ________ _________ _____ ____ ___ ______ ___ ____ _________ ___ ____.
___ ____ __________ __________ __________ ________ ________ ___ __________ _____.
_______ ___ _______ _____ ____ ______ ____ ___.
_________ ________ __________ __________ ______ ________ ____ _________.
__________ _________ ______ __________ _______ ______ _________ __________ __________ _________.
_____ _________ __________ ______ ______ _______ ___.
_______ __________ ______ __________ ___ ____ __________ ________ _______ ___ __________ _________.
_________ ________ __________ _____ _____ _____.
_____ ___ _______ ____ _____ ______ _______ ________ _______.
___ _____ ________ _______ _________ ______ _________ __________.
____ _________ ________ ________ ________.
_______ _____ ________ _________ ______ ____.
_____ ______ __________ _________ _________ _________ _____.
___ __________ _____ ________ _________ _________.
_______ ____ ____ ________ _____.
___ ________ ____ ___ ________ ___ _______ ________ _________ __________ ____.
____ _______ ___ _________ _______.
__________ _____ _______ ________ _______ _________.
__________ ________ __________ ________ ____ ___ ______ ________ ________ ___.
______ ________ ________ __________ ____ ___ ______ __________ _____ _______ ____ ___.
_____ ________ _______ _______ _____ __________ ____ _______ __________.
_________ _____ _______ _________ _____ ____ ______ _________.
________ _________ ____ __________ ____ __________ ________ ________ _______.
__________ ___ _______ __________ __________ _____.
______ ___ ____ _______ ______ ___.
_________ _________ ___ _________ ________ ________ ___ ______ _______ _____.
______ _____ ___ __________ ________ ____.
___ __________ ______ ___ ___.
________ __________ __________ __________ ___ ______ ______ __________.
_________ ____ ______ _______ __________ _______ ____ ___ _____ ___.
_________ _________ _________ ___ ______ ______ _____ __________ ____ _________.
___ ___ ___ ____ _________ _________.
_________ ________ _________ ___ ________ _____.
____ ____ ____ _________ _______ ___ _______ ________ _________ ______ _____.
_________ ___ ___ __________ ___.
______ _______ ______ ___ ______ ________ ___ __________ ________ __________.
___ _________ ___ __________ _________ ______ ______.
_________ _______ __________ _________ __________ ___ ______ __________ ________ ______.
___ ____ ____ ___ _______ ______ __________ _______.
_________ ______ ___ ___ ____ ________ _______ __________ _____ ____ __________.
_________ ______ _______ ___ ______ ________ _______ _____ _________.
_________ ___ ______ ______ _____.
_______ ___ _____ _________ _____ ______ ______ ______ ________ ___.
_______ __________ ________ _________ _______ ___ _______ ___.
______ ____ ________ _________ ________ __________.
____ _______ ___ __________ _________ ______ _____ _______ __________ ________ ____.
_____ ___ ______ _________ _______ ________ __________ _______.
______ _____ ___ ________ _________ _____ ___ ______ _____.
___ ________ _____ ___ __________ _______.
_______ ______ ____ __________ _________ ___ ________.
___ _________ ________ ____ _______ _____ ________.
_________ ___ __________ __________ ______ _____.
________ _________ ____ ___ ______ ________ _________ _____ ________ ____ _________ ________.
________ _________ ____ _______ _________ _________ __________.
_________ _________ ___ _________ ____ ______ _______ _________ _________.
_________ ________ ______ ______ ____ ____ _____ ___ _______ ________.
_____ ______ _________ __________ ___ __________ ________ _____ _____.
______ ______ _____ ___ _________ _____ ___ ________ ___ __________ _______.
__________ ____ ________ _______ ________ _________ ____ __________ ___ ________ _________ _______.
__________ _____ _______ ________ ____ __________ _______ ________.
________ _________ _________ _____ ____ _______.
_____ ______ ___ _______ ________ _________ _____ _______ ______ ___ _________.
______ ___ ____ _________ _____ ____ ______.
_______ ______ ____ _________ ________ ________ __________ __________ ___.
_____ ___ __________ _______ _______ ______ _________ _______.
_________ __________ __________ ______ ________ ___ _____.
___ ____ ____ _________ ___ ______ ___ _______ ____ _______.
_________ ___ ____ __________ ___ _________ ______ _________.
_______ ___ _________ _________ ________ __________ ____ ________ _____ __________.
_____ _______ ____ ______ ____ _________ __________ _________ ___.
_________ __________ _______ _________ ____ _______ _____ ________.
_____ ___ ___ _____ ________ ____.
________ _____ __________ __________ ________ __________ _______ ______.
_____ ________ __________ ______ _______ _____ ___ _________ ________ ___.
___ ________ _______ ________ ________ ____ _________ ____ _____ _________ __________.
_________ ____ _______ _________ _________ __________ ___.
_______ ____ ______ _____ ____ ___ _____.
______ __________ _______ ________ ____ ____ __________.
___ __________ _______ _______ ________ __________ _________ ____.
__________ _________ _____ ________ ______ _________ ___ ______ _______.
_________ ______ ____ _____ ______ __________ _____ ___ ___ _______ _________.
__________ _________ ______ _________ ________ _______ _____ _______ __________ ____ ______.
________ _____ _______ ____ ______ _________ ________.
_______ ______ ___ ___ _____ ______ __________ _____ __________ _____ ___.
___ _______ ___ ____ ___ ___ _______ ____ _____ ________ __________.
__________ ________ _________ _________ ____ ____ ________ ___ ___ __________ __________.
_________ _____ ____ ___ ____ ___ _________ __________ __________ ___ _______ ______.
___ ___ _____ ______ _________ _____ _________ _______.
___ ______ ____ ___ _________ _________ ________ ______.
___ __________ ________ ___ _______ ____ _____ __________ ______ ___ __________.
_______ ____ _______ _____ ______ _________.
_______ ________ _________ _________ ____ _________.
____ ____ ______ ___ _______ ________ _____ ___ ____ __________ ____.
___ _______ _____ _________ ________ ______ _______.
_____ _________ ____ ______ _______ _____ ___.
________ _______ __________ _________.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
- Solved Assignments
- Study Notes
- Guess Papers
- Question Papers
Continue Reading — It's Free
Sign in with Google to unlock more of this answer.
✓ Free access
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
Quick Google sign-in. No separate registration form.