Question

अधोलिखित पद्यांशों की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए: -
(अ)     आरब्धे पटहे स्थिते गुरुजने भद्रासने लङ्घिते
              स्कन्धोच्चारणनम्यमानवदनप्रच्योतितोये घटे ।
        राजाहूय विसर्जिते मयि जनो धैर्येण मे विस्मितः
              स्वः पुत्रः कुरुते पितुर्यदि वचः कस्तत्र भो ! विस्मयः ?
                                अथवा
        हृदय ! भव सकामं यत्कृते शङ्कसे त्वं
              शृणु पितृनिधनं तद् गच्छ धैर्यं च तावत् ।
        स्पृशति तु यदि नीचो मामयं शुल्कशब्द-
              स्त्वथ च भवति सत्यं तत्र देहो विशोध्यः ॥

 

(ब)     पातुं न प्रथमं व्यवस्यति जलं युष्मास्वपीतेषु या
              नादत्ते प्रियमण्डनाऽपि भवतां स्नेहेन या पल्लवम्।
        आद्ये वः कुसुमप्रसूतिसमये यस्या भवत्युत्सवः
              सेयं याति शकुन्तला पतिगृहं सर्वैरनुज्ञायताम्॥

 

अथवा
        सङ्कल्पितं प्रथममेव मया तवार्थे
              भर्तारमात्मसदृशं सुकृतैर्गता त्वम् ।
        चूतेन संश्रितवती नवमालिकेय-
              मस्यामहं त्वयि च सम्प्रति वीतचिन्तः ॥
(ग)     वहति जलमियं पिनष्टि गन्धानियमियमुद्धूयते स्रजो विचित्राः ।
        मुसलमिदमियञ्च पातकाले मुहरनुयाति कलेन हुङ्कृतेन ॥
                                          अथवा
        उल्लङ्घयन् मम समुज्ज्वलतः प्रतापं
              कोपस्य नन्दकुलकाननधूमकेतोः ।
        सद्यः परात्मपरिमाणविवेकमुढः
              कः शालभेन विधिना लभतां विनाशम् ॥

09 Feb 2026
Answer :
Word Count : 285
(अ) इस पद्यांश में गुरुजन के सामने बैठकर, किसी व्यक्ति के समर्पण और कर्तव्य पर चर्चा की जा रही है। जब व्यक्ति किसी कार्य को आरंभ करता है, तो उसका आत्मविश्वास और शांति उसे न केवल उसे सफलता की ओर मार्गदर्शित करती है, बल्कि उसे किसी भी चुनौती का सामना करने की शक्ति देती है। इसमें यह भी कहा गया है कि जब किसी व्यक्ति के
_________ ________ __________ _______ ____ _______ __________ ____ ____ _______ _______.
_________ __________ ________ ____ ______ _______ ___.
_______ __________ __________ _____ ____ _____ ___ ____ _____.
_________ __________ ___ _______ ____ ____ _____ ___.
_______ ______ ___ _________ _________ ___ _______.
__________ __________ ______ ___ ____ _____ _______ ______ ___ _______ ___ _______.
________ _____ ____ __________ _______ ______ _________ ____ ________.
____ __________ _________ _____ ______ _____ ______ ____ __________ _________ _____ ___.
______ ________ ________ _________ __________ _____ ___ __________ ______ ________.
________ ___ _______ ____ _________ _________ ____ _________ ____ _____ ___ ___.
______ _____ ______ ____ ______ _________ ____ ___ ______ _________ __________.
___ ____ ___ ______ ________ ____ _______ __________ ______ ______ __________ _______.
_________ ________ _________ ________ ______.
__________ __________ _________ _____ _________ _____.
_______ __________ _______ ______ __________ __________.
_____ _______ ________ ______ ___ ___ _________ _____ _____ ______ _________ _____.
________ _____ __________ ___ __________.
_______ _______ _______ ____ _______.
_________ ___ __________ ______ __________.
_______ ___ ______ ______ __________ _____ _________ ___.
_________ _________ ______ _____ ___.
______ ____ _____ ________ __________ __________ _______ __________.
____ __________ _________ ________ _______ ____ ________ _____ _________ _________ __________.
____ _____ __________ _________ ______.
____ ________ _____ _______ ______ _________ _______.
_________ ______ _____ ________ __________.
_____ ________ _______ ________ __________ ___.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
  • Solved Assignments
  • Study Notes
  • Guess Papers
  • Question Papers
Skip in 10
Top
📞
Call Support Instant phone assistance IGNOU BSKC 105 2026 - अधोलिखित पद्यांशों की ससन्दर्भ व्याख्या कीजिए: -(अ)   &nbs | IGNOU Academy
→
🟢
WhatsApp Chat Fast live messaging
→
Email Us Business enquiries & support
→