Question
खुदरा (रिटेल) अंतः क्रियाओं में संचार के विनिमय सिद्धांत (Exchange Theory of Communication) को कैसे लागू किया जाता है?
Answer :
Word Count : 1334
______ ________ __________ ____ _____ _______ _____.
__________ ___ ______ __________ _____ _____ _______ __________ ________ __________.
________ __________ ______ ___ _____ _________ _______ ______ ____ ____.
__________ ____ ______ ____ ___ _____ _____.
______ _____ ___ _________ __________.
______ ____ _________ ________ ______ __________.
____ ____ ________ __________ ______ _______ _______.
____ ___ ______ _____ _______ _______ ______ ____ _______ _________.
______ ___ ______ _______ ______ ______ ____ ___ __________ _____.
________ _________ _________ ___ ___.
_____ _________ _______ ___ _____ ______ ____ ___ __________.
_________ ____ _____ ____ ______ ___ ___ ___ _________ ___.
___ _________ __________ _______ _______ _____ _____ ________ ________.
_______ _______ ______ __________ ____ ____ ______ _________ __________.
_____ _________ _________ _______ ____ __________ ___ ________ ________ _______ __________ _____.
______ ___ _________ _______ __________ _________ ______ __________ _______ ________ ______.
_________ ____ ____ _____ __________ _________ __________.
____ _____ _____ _____ _____ _______ ___ _____ _____ ______ ______.
________ _______ ______ _______ _______ __________ ___ _________ _____ ___ _____ ____.
____ ______ ____ ____ ______ ___ ______ __________ ___ ______ _____ _____.
____ ______ _____ _______ _________ ____ ______.
___ ________ ____ ________ _________ _______ _________ ____ _______.
____ ________ _____ ____ _________ _________ ____ _________ ________ ____.
_________ _________ ______ ________ __________ _____ __________ _______ ____ _____ _______.
_________ __________ ___ ________ _____ ____ ___ ____ _____ _______ _____ ____.
_______ _______ _____ _______ ________ ___.
____ _________ _________ _____ _______ ___ ______ ____ ______ _______ _________.
_______ ________ ________ ______ ________.
___ _____ _________ ______ _____ ______ ___ ______ _________ _____ __________.
_____ ________ _________ ______ ______ ____ _________ _____ __________ _________ ___.
___ _________ ___ ______ ________ ____ ___ ___.
_______ ______ _________ ______ __________ _________ __________ _______.
______ ________ ________ ______ ____ _____ _____ __________ __________ ______.
____ ________ _______ ______ ______ ___ _____ __________ ______.
________ ________ __________ ___ ________ ______ _______ ______.
___ _________ __________ ________ ____ ____ __________.
_________ ______ ______ ________ ____.
___ ____ ___ ______ ______.
___ _____ _____ ___ _________.
______ _______ _________ __________ __________ ______ _____.
_________ _____ _______ __________ __________ ____ _________ __________.
___ _______ __________ ________ ___ _________ _________.
___ _______ ___ ____ _______.
______ ________ ____ ______ _________ __________.
______ ______ ________ ______ ______.
_______ _________ ___ ________ _____ ______ ________ __________ ______ _______.
_________ ____ ___ ______ ______.
__________ _________ ___ _____ ___ _________ ______.
_________ ___ _______ _____ _______ ________ __________ __________ _______.
___ ______ _____ __________ _________ _____ ____ ___.
________ _________ ____ ___ __________.
__________ ____ ________ _____ _____ _________ _________ ______ ____ __________.
_____ ______ _______ __________ _____ ________ ______ _____ ___ _____ _________.
_________ ___ _______ __________ __________ __________ ________.
________ _________ _________ _____ ____ _____.
____ _______ _________ ______ _______ ___.
______ ________ ________ __________ ________ __________ _______ _____ _______.
___ ________ __________ __________ __________ __________ ________ _______.
_____ ________ __________ _______ ____ ________.
__________ ___ _________ ________ _______ __________.
______ __________ _______ _______ ___ ________.
____ ______ ____ ______ _________ ________ __________.
___ ________ ____ ____ ___ ________ _______.
_______ ____ ___ _______ ________ ______ _____.
____ _______ ______ ____ ____ _______ ____ ______.
___ _______ ________ _______ ________ ___ ________ _____ __________.
_____ __________ __________ ____ _____.
__________ _____ ____ __________ _____ ____ _________ _____.
_________ _______ ________ __________ ____ ________ _______ _______ ___.
________ _______ __________ _____ ________ _______ _____ ____ _________ ___ _________ ____.
_____ _____ ________ ____ __________ ________ _________ _____ _________ ______.
______ _____ _______ _____ ____ ___ _________ _______.
__________ _________ _______ ______ _______ _________ ______ ___ _________ __________ ______.
______ ____ _____ ___ __________ ______ __________ ________.
___ ________ ______ _______ ________ _____ ______ ___ ________ _________.
____ __________ ________ __________ ___ __________ ___ _______.
__________ ____ _______ _____ ___ ____ _____ ______ _________ _____ ________.
________ ________ ________ ________ ____.
________ _________ _______ ____ ______ _________ __________ ___ ___.
___ _____ _______ _________ __________ _____ __________ __________.
________ ____ _____ ____ _______ _____ ___ __________ __________.
_______ _________ _______ ______ _____ _____ __________.
_____ ______ _____ __________ _________ ___.
___ _________ _________ _________ ______.
____ ____ ______ _______ ______ ________ ___ ______ __________ ______.
_______ ____ ____ ___ __________ ____.
_______ ______ ____ ____ ______.
________ ______ ____ ______ __________ __________ ________.
______ ___ __________ _______ ________ _________ _______ ______.
__________ _________ ____ _________ __________.
________ ___ _______ _____ _______ _______.
________ _____ ____ ______ ______ ___ ___ ______ _________ ________ ________ ____.
__________ _________ __________ ________ ______ _____.
____ _______ __________ ____ __________ ______ _______ ____ ___ __________.
_____ ____ ______ ________ ________ ________ ____.
_______ ____ ____ ______ __________ _______ _______ __________.
________ ______ ___ ___ ___.
___ ________ _______ ______ __________ ______ _________ ___ __________ ___.
_________ ______ ______ __________ _________.
________ __________ ___ ________ ___ ________ _____ ____.
___ __________ ______ _________ __________ _____ ___ ________ ________ ______.
_____ ___ ________ _________ ____ ________ ______ _______ ____ __________ ______ ___.
______ _________ ____ __________ __________.
________ _________ _________ ________ ________ _______ ________ ________ ____ __________.
______ ______ _____ ____ ________ ________ _________ ________ ________ ________ ________.
___ _________ ______ ___ _________ ______ ________ _______ __________.
______ _______ _________ _______ _________.
______ _______ _________ _______ __________ _______ __________ _______ _______ _______ __________ _________.
_________ ___ ________ __________ _________.
________ __________ ____ ____ __________ _______ ____ _______ _____ _____ _________ _______.
_________ ______ _____ _________ _______ _______ ________.
___ __________ ___ ____ _________ _____ _______ ______ __________ ____.
______ __________ ______ _______ _________ ______ _______ _________.
_________ ____ _________ ________ __________ ___ ________.
___ _________ ________ ____ ________ __________ _______ _______ ___ ________ ______ ___.
_____ ______ ____ ______ ______ _______ ______ _________ _____ _____.
________ ___ ________ _____ _________ _____ ___ _______ _______ ______ __________ _____.
________ _____ _________ _____ ________ ____ ____ ___ ________ ___ __________.
________ ____ ________ _________ _____ ________ _________ _________ __________.
_________ ______ _____ ______ ________ ________.
_____ __________ ___ __________ _____ _________ ______.
_______ _________ _________ _______ _________ __________ _______ ___.
_________ _______ ____ _____ _____ _____ ___ ___ ________.
_______ _______ ________ _____ ______ __________ _________ __________ ________ _________ ____ _____.
___ ___ _______ _______ _________ ___ _______.
______ __________ _________ _____ _______ ___.
______ __________ ___ ____ ___ _______ ___ __________ _______.
_______ __________ ______ ___ ______.
Skip in 10
खुदरा (रिटेल) क्षेत्र में संचार केवल सूचना देने या प्राप्त करने की प्रक्रिया नहीं है, बल्कि यह विक्रेता, कर्मचारी, ग्राहक, प्रबंधक तथा अन्य संबंधित पक्षों के बीच संबंधों के निर्माण और मूल्य के आदान-प्रदान का महत्वपूर्ण माध्यम है। खुदरा अंतःक्रियाओं में संचार के विनिमय सिद्धांत (Exchange Theory of Communication) का आधार यह विचार है कि संचार में शामिल प्रत्येक पक्ष कुछ प्राप्त करने के उद्देश्य से कुछ प्रदान करता है। ग्राहक अपनी आवश्यकताओं, समय, ध्यान, विश्वास और धन का विनिमय उत्पाद, सेवा, सुविधा, जानकारी और संतुष्टि के लिए करता है। इसी प्रकार खुदरा विक्रेता ग्राहक को बेहतर सेवा, उत्पाद संबंधी जानकारी, व्यक्तिगत ध्यान और विभिन्न लाभ प्रदान करके ग्राहक से खरीद, निष्ठा, सकारात्मक प्रतिक्रिया तथा भविष्य के व्यवसाय की अपेक्षा करता है। विनिमय सिद्धांत सामाजिक विनिमय सिद्धांत की अवधारणाओं से जुड़ा है। इसके अनुसार व्यक्ति किसी भी अंतःक्रिया में संभावित लाभ और लागत का आकलन करता है। यदि उसे लगता है कि किसी संबंध या संचार से प्राप्त लाभ उसकी लागत से अधिक है, तो वह उस संबंध को बनाए रखने के लिए अधिक इच्छुक होता है। खुदरा क्षेत्र में ग्राहक और विक्रेता के बीच प्रत्येक बातचीत इसी प्रकार के विनिमय पर आधारित हो सकती है। उदाहरण के लिए, ग्राहक किसी दुकान में उत्पाद के बारे में जानकारी प्राप्त करने के लिए अपना समय देता है और बदले में विक्रेता से सही जानकारी तथा उपयुक्त उत्पाद की अपेक्षा करता है। यदि ग्राहक को उपयोगी जानकारी और सम्मानजनक व्यवहार मिलता है, तो वह खरीदारी करने तथा भविष्य में उसी दुकान पर लौटने की संभावना रखता है। खुदरा अंतःक्रियाओं में विनिमय सिद्धांत को लागू करने का पहला आधार ग्राहक की आवश्यकता को समझना है। प्रभावी संचार तभी संभव है जब विक्रेता ग्राहक
______ _____ __________ ____ ____ _______ ____ ________ ______.______ ________ __________ ____ _____ _______ _____.
__________ ___ ______ __________ _____ _____ _______ __________ ________ __________.
________ __________ ______ ___ _____ _________ _______ ______ ____ ____.
__________ ____ ______ ____ ___ _____ _____.
______ _____ ___ _________ __________.
______ ____ _________ ________ ______ __________.
____ ____ ________ __________ ______ _______ _______.
____ ___ ______ _____ _______ _______ ______ ____ _______ _________.
______ ___ ______ _______ ______ ______ ____ ___ __________ _____.
________ _________ _________ ___ ___.
_____ _________ _______ ___ _____ ______ ____ ___ __________.
_________ ____ _____ ____ ______ ___ ___ ___ _________ ___.
___ _________ __________ _______ _______ _____ _____ ________ ________.
_______ _______ ______ __________ ____ ____ ______ _________ __________.
_____ _________ _________ _______ ____ __________ ___ ________ ________ _______ __________ _____.
______ ___ _________ _______ __________ _________ ______ __________ _______ ________ ______.
_________ ____ ____ _____ __________ _________ __________.
____ _____ _____ _____ _____ _______ ___ _____ _____ ______ ______.
________ _______ ______ _______ _______ __________ ___ _________ _____ ___ _____ ____.
____ ______ ____ ____ ______ ___ ______ __________ ___ ______ _____ _____.
____ ______ _____ _______ _________ ____ ______.
___ ________ ____ ________ _________ _______ _________ ____ _______.
____ ________ _____ ____ _________ _________ ____ _________ ________ ____.
_________ _________ ______ ________ __________ _____ __________ _______ ____ _____ _______.
_________ __________ ___ ________ _____ ____ ___ ____ _____ _______ _____ ____.
_______ _______ _____ _______ ________ ___.
____ _________ _________ _____ _______ ___ ______ ____ ______ _______ _________.
_______ ________ ________ ______ ________.
___ _____ _________ ______ _____ ______ ___ ______ _________ _____ __________.
_____ ________ _________ ______ ______ ____ _________ _____ __________ _________ ___.
___ _________ ___ ______ ________ ____ ___ ___.
_______ ______ _________ ______ __________ _________ __________ _______.
______ ________ ________ ______ ____ _____ _____ __________ __________ ______.
____ ________ _______ ______ ______ ___ _____ __________ ______.
________ ________ __________ ___ ________ ______ _______ ______.
___ _________ __________ ________ ____ ____ __________.
_________ ______ ______ ________ ____.
___ ____ ___ ______ ______.
___ _____ _____ ___ _________.
______ _______ _________ __________ __________ ______ _____.
_________ _____ _______ __________ __________ ____ _________ __________.
___ _______ __________ ________ ___ _________ _________.
___ _______ ___ ____ _______.
______ ________ ____ ______ _________ __________.
______ ______ ________ ______ ______.
_______ _________ ___ ________ _____ ______ ________ __________ ______ _______.
_________ ____ ___ ______ ______.
__________ _________ ___ _____ ___ _________ ______.
_________ ___ _______ _____ _______ ________ __________ __________ _______.
___ ______ _____ __________ _________ _____ ____ ___.
________ _________ ____ ___ __________.
__________ ____ ________ _____ _____ _________ _________ ______ ____ __________.
_____ ______ _______ __________ _____ ________ ______ _____ ___ _____ _________.
_________ ___ _______ __________ __________ __________ ________.
________ _________ _________ _____ ____ _____.
____ _______ _________ ______ _______ ___.
______ ________ ________ __________ ________ __________ _______ _____ _______.
___ ________ __________ __________ __________ __________ ________ _______.
_____ ________ __________ _______ ____ ________.
__________ ___ _________ ________ _______ __________.
______ __________ _______ _______ ___ ________.
____ ______ ____ ______ _________ ________ __________.
___ ________ ____ ____ ___ ________ _______.
_______ ____ ___ _______ ________ ______ _____.
____ _______ ______ ____ ____ _______ ____ ______.
___ _______ ________ _______ ________ ___ ________ _____ __________.
_____ __________ __________ ____ _____.
__________ _____ ____ __________ _____ ____ _________ _____.
_________ _______ ________ __________ ____ ________ _______ _______ ___.
________ _______ __________ _____ ________ _______ _____ ____ _________ ___ _________ ____.
_____ _____ ________ ____ __________ ________ _________ _____ _________ ______.
______ _____ _______ _____ ____ ___ _________ _______.
__________ _________ _______ ______ _______ _________ ______ ___ _________ __________ ______.
______ ____ _____ ___ __________ ______ __________ ________.
___ ________ ______ _______ ________ _____ ______ ___ ________ _________.
____ __________ ________ __________ ___ __________ ___ _______.
__________ ____ _______ _____ ___ ____ _____ ______ _________ _____ ________.
________ ________ ________ ________ ____.
________ _________ _______ ____ ______ _________ __________ ___ ___.
___ _____ _______ _________ __________ _____ __________ __________.
________ ____ _____ ____ _______ _____ ___ __________ __________.
_______ _________ _______ ______ _____ _____ __________.
_____ ______ _____ __________ _________ ___.
___ _________ _________ _________ ______.
____ ____ ______ _______ ______ ________ ___ ______ __________ ______.
_______ ____ ____ ___ __________ ____.
_______ ______ ____ ____ ______.
________ ______ ____ ______ __________ __________ ________.
______ ___ __________ _______ ________ _________ _______ ______.
__________ _________ ____ _________ __________.
________ ___ _______ _____ _______ _______.
________ _____ ____ ______ ______ ___ ___ ______ _________ ________ ________ ____.
__________ _________ __________ ________ ______ _____.
____ _______ __________ ____ __________ ______ _______ ____ ___ __________.
_____ ____ ______ ________ ________ ________ ____.
_______ ____ ____ ______ __________ _______ _______ __________.
________ ______ ___ ___ ___.
___ ________ _______ ______ __________ ______ _________ ___ __________ ___.
_________ ______ ______ __________ _________.
________ __________ ___ ________ ___ ________ _____ ____.
___ __________ ______ _________ __________ _____ ___ ________ ________ ______.
_____ ___ ________ _________ ____ ________ ______ _______ ____ __________ ______ ___.
______ _________ ____ __________ __________.
________ _________ _________ ________ ________ _______ ________ ________ ____ __________.
______ ______ _____ ____ ________ ________ _________ ________ ________ ________ ________.
___ _________ ______ ___ _________ ______ ________ _______ __________.
______ _______ _________ _______ _________.
______ _______ _________ _______ __________ _______ __________ _______ _______ _______ __________ _________.
_________ ___ ________ __________ _________.
________ __________ ____ ____ __________ _______ ____ _______ _____ _____ _________ _______.
_________ ______ _____ _________ _______ _______ ________.
___ __________ ___ ____ _________ _____ _______ ______ __________ ____.
______ __________ ______ _______ _________ ______ _______ _________.
_________ ____ _________ ________ __________ ___ ________.
___ _________ ________ ____ ________ __________ _______ _______ ___ ________ ______ ___.
_____ ______ ____ ______ ______ _______ ______ _________ _____ _____.
________ ___ ________ _____ _________ _____ ___ _______ _______ ______ __________ _____.
________ _____ _________ _____ ________ ____ ____ ___ ________ ___ __________.
________ ____ ________ _________ _____ ________ _________ _________ __________.
_________ ______ _____ ______ ________ ________.
_____ __________ ___ __________ _____ _________ ______.
_______ _________ _________ _______ _________ __________ _______ ___.
_________ _______ ____ _____ _____ _____ ___ ___ ________.
_______ _______ ________ _____ ______ __________ _________ __________ ________ _________ ____ _____.
___ ___ _______ _______ _________ ___ _______.
______ __________ _________ _____ _______ ___.
______ __________ ___ ____ ___ _______ ___ __________ _______.
_______ __________ ______ ___ ______.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
- Solved Assignments
- Study Notes
- Guess Papers
- Question Papers
Continue Reading — It's Free
Sign in with Google to unlock more of this answer.
✓ Free access
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
Quick Google sign-in. No separate registration form.