Question
व्यावसायिक समाज कार्य की भूमिकाओं और दृष्टिकोणों पर चर्चा करें।
Answer :
Word Count : 992
_________ ___ _____ __________ ______ _________ _______ ____ ________ _______.
___ _________ __________ ________ ____ _____.
________ _________ _______ ___ _____ ______ ______ ______ _________ ________ _____ ______.
____ _______ _____ ____ __________ __________ _______.
____ _________ _________ _______ ________ ______ _____ _______ _________ ________.
_________ __________ ______ _________ __________.
___ ____ ____ ______ _____ _____ _______ ________ ____ _______ __________.
__________ _____ ________ ________ _______ _________ _______ ________.
_____ _____ _____ __________ ___ _______ ____ ___ ______ _______ __________ _________.
_________ _______ ____ ________ ____.
____ ______ ___ _____ ________ __________.
________ __________ ___ _________ _____ _________ _________ _________ ______ __________.
_______ ____ _____ ______ ______.
___ _________ ___ _____ _____ ___ _______ _______ __________ __________ ______ _________.
______ _________ ______ _______ _____ ________ ___ _____ ________ __________ ________.
_____ _____ _____ ________ ______ ___ ________ ________.
______ ________ _____ _____ __________ ____ ______ _______ _________.
_____ _____ ________ ____ ________ ________ ______ _____ __________ ___ __________.
__________ _______ _________ ________ ____ _______ __________.
___ _______ _______ _________ _____ ______ ______ __________ ___ _________ _____.
_______ ____ _____ ___ _____ _____ ______ ________ _____.
_________ _______ __________ _______ ___ __________ ____ _____ _________.
________ ______ ____ ___ ______ __________ ________.
__________ _______ _________ ___ _________ _____ ___ _____ _____.
__________ _________ _____ _________ __________ ____ ____ ______ __________ __________ _______.
__________ ________ _________ _____ ___ ____ ______ ________ ________ __________.
_____ ______ __________ ______ ________ __________ ___ _________.
__________ ___ _______ ___ ___.
___ ________ _____ ___ ______ ___.
________ ___ __________ ________ _______ _____.
_____ ______ _____ ______ ________ _____.
________ __________ ____ ___ ________ __________.
_____ __________ __________ ________ _________.
_________ _________ _________ ________ _____ _______ ______ __________ ___.
_____ ______ ___ ________ __________ ______ ______ _________.
______ ________ _______ _______ _______ _____ _____ ____ __________.
_____ ___ ______ ___ _____ _______ __________ ___ _______ ______ _______.
_________ ______ _____ __________ ______ ____ ______ __________ _____.
__________ ___ _________ ____ ___ _____ ____ ___ _________ _____ ____ ______.
_______ _________ _____ _______ ___ __________ ___ _______ _________ __________ ________.
______ ___ ______ _____ _________.
_________ ___ ___ _________ _________ ___ __________ ___.
_____ ____ _____ __________ ____ _________ _____.
______ ________ __________ _______ __________.
_____ _______ ___ __________ _________ ___ _________ _______ _______ _____ _______.
_________ ________ _______ __________ _________ _____ ______.
____ _____ ____ ___ _______ _____ ________.
________ ________ ___ _____ ______.
________ _____ ___ _______ _____ __________.
______ ___ ________ _________ ______ _______ _____ ______ ___ ________ _____ _____.
___ __________ __________ ____ _________ ____ __________ ___ _______ ___ _____.
______ __________ _________ ___ _________ ______ ____ ___ ___ ______ ____ _______.
_________ ___ ______ _____ ____.
____ ________ ___ _____ _________ ______ _______ _______ _____.
_________ _________ ________ ________ __________ ___ ____ ___ ________ __________ ____ _______.
______ __________ __________ ___ ___ _________ ___ _____ _______ _____ ____.
_______ _________ __________ _______ ___ _______ __________.
___ _______ ____ ___ ________ ___ _________.
_______ ___ _____ ____ ________.
_______ _______ ________ _____ ________ ______ ___ ____ _______ ________.
___ _________ ___ _____ _________ ________ ________ ___ _________ ________ ______.
_______ ____ ____ ______ __________ _______ ____ _______ ______ ________ ________ __________.
___ _____ _____ ______ ___ ________ _________ _______ ___ _____.
___ _________ _____ ___ ________ ____ _______ _________ _________ _____ __________.
__________ _____ ________ ___ __________ _________ _____ _________.
___ _______ ____ ____ ___ _____.
_____ ____ ________ ___ _______ ______.
____ _____ __________ __________ ________ ________ _______ ___.
__________ ____ ________ ________ ____ _________ __________ __________ ____.
______ _______ _____ _________ _____ _________ ___ _____.
____ ________ ____ _______ _________ ___ _________ ______.
_________ __________ _______ _________ ____ _________.
____ ________ ________ ______ ______ ______ ________ ____ ____.
______ _____ ________ ______ ___ _________ _______ _________ _________ _______ __________ _________.
__________ ___ _________ ________ ___ ________ _____ _______ _____ ______.
________ _________ ________ _________ __________.
___ _____ _____ _______ ___ __________ _____.
___ ____ ______ ________ ____ ___.
________ _____ _________ ____ ____ ________ _________ ________ _____ ____.
___ ___ __________ ___ ______.
_______ _____ _____ ____ __________ __________ ______ _______.
________ _____ _______ _____ ______.
_______ ______ ________ ___ ______ ___ _________ ______ ______ _________ _______ ____.
______ _____ _________ ___ ___ ____ ____ __________ __________ _______ ___.
___ ___ ___ ________ ________ __________ __________.
___ ____ _______ _______ ___ ____ _____ _________ _____ _____.
_____ ___ _________ _______ _____ _________ _________ __________ _________ _________ ___ ________.
___ ___ ________ _________ __________ _____ ________ ______ ______ ___ __________.
______ _____ ____ __________ ____ ________ _____ __________ ___ __________.
_______ ________ ____ _______ _________ ______ _____.
_____ _______ ______ ____ _________ ________ ___.
____ _______ ____ _________ ____ __________.
____ _______ ______ ______ ________.
Skip in 10
व्यावसायिक समाज कार्य एक संगठित और प्रणालीबद्ध विधा है, जिसका उद्देश्य व्यक्ति, समूह और समुदाय की समस्याओं को समझकर उनके समाधान में सहायता प्रदान करना है। समाज कार्यकर्ता समाज के विविध स्तरों पर कार्य करते हैं और उनके कार्य की जटिलता इस क्षेत्र की बहुआयामी प्रकृति को दर्शाती है। व्यावसायिक समाज कार्य में नैतिकता, मूल्यबोध, करुणा, सेवा, सामाजिक न्याय, गरिमा और मानवाधिकारों की रक्षा जैसे मूलभूत सिद्धांत निहित हैं। इन सिद्धांतों के आधार पर समाज कार्यकर्ता समाज के वंचित, शोषित और उपेक्षित वर्गों की सहायता करते हैं। इसके लिए समाज कार्यकर्ताओं की विभिन्न भूमिकाएं और दृष्टिकोण अपनाने की आवश्यकता होती है ताकि वे प्रभावी सामाजिक हस्तक्षेप कर सकें। व्यावसायिक समाज कार्य में एक समाज कार्यकर्ता की भूमिका परामर्शदाता, मध्यस्थ, अधिवक्ता, शोधकर्ता, समुदाय आयोजक, प्रशासक, मार्गदर्शक और नीति निर्माता के रूप में होती है। इन भूमिकाओं को समझना इस क्षेत्र में प्रभावशाली कार्य के लिए आवश्यक है। 1. परामर्शदाता (Counselor): समाज कार्यकर्ता जब व्यक्तियों या परिवारों के साथ काम करते हैं तो वे उनकी समस्याओं को समझते हुए उन्हें मार्गदर्शन देते हैं। यह भूमिका उन परिस्थितियों में प्रमुख होती है जहाँ व्यक्ति भावनात्मक संकट से गुजर रहा हो, जैसे—नशा, पारिवारिक विवाद, अवसाद, घरेलू हिंसा आदि। परामर्श प्रक्रिया में समाज
____ _____ ____ __________ __________ _______ ______ _______ _____ _________ _______ _____._________ ___ _____ __________ ______ _________ _______ ____ ________ _______.
___ _________ __________ ________ ____ _____.
________ _________ _______ ___ _____ ______ ______ ______ _________ ________ _____ ______.
____ _______ _____ ____ __________ __________ _______.
____ _________ _________ _______ ________ ______ _____ _______ _________ ________.
_________ __________ ______ _________ __________.
___ ____ ____ ______ _____ _____ _______ ________ ____ _______ __________.
__________ _____ ________ ________ _______ _________ _______ ________.
_____ _____ _____ __________ ___ _______ ____ ___ ______ _______ __________ _________.
_________ _______ ____ ________ ____.
____ ______ ___ _____ ________ __________.
________ __________ ___ _________ _____ _________ _________ _________ ______ __________.
_______ ____ _____ ______ ______.
___ _________ ___ _____ _____ ___ _______ _______ __________ __________ ______ _________.
______ _________ ______ _______ _____ ________ ___ _____ ________ __________ ________.
_____ _____ _____ ________ ______ ___ ________ ________.
______ ________ _____ _____ __________ ____ ______ _______ _________.
_____ _____ ________ ____ ________ ________ ______ _____ __________ ___ __________.
__________ _______ _________ ________ ____ _______ __________.
___ _______ _______ _________ _____ ______ ______ __________ ___ _________ _____.
_______ ____ _____ ___ _____ _____ ______ ________ _____.
_________ _______ __________ _______ ___ __________ ____ _____ _________.
________ ______ ____ ___ ______ __________ ________.
__________ _______ _________ ___ _________ _____ ___ _____ _____.
__________ _________ _____ _________ __________ ____ ____ ______ __________ __________ _______.
__________ ________ _________ _____ ___ ____ ______ ________ ________ __________.
_____ ______ __________ ______ ________ __________ ___ _________.
__________ ___ _______ ___ ___.
___ ________ _____ ___ ______ ___.
________ ___ __________ ________ _______ _____.
_____ ______ _____ ______ ________ _____.
________ __________ ____ ___ ________ __________.
_____ __________ __________ ________ _________.
_________ _________ _________ ________ _____ _______ ______ __________ ___.
_____ ______ ___ ________ __________ ______ ______ _________.
______ ________ _______ _______ _______ _____ _____ ____ __________.
_____ ___ ______ ___ _____ _______ __________ ___ _______ ______ _______.
_________ ______ _____ __________ ______ ____ ______ __________ _____.
__________ ___ _________ ____ ___ _____ ____ ___ _________ _____ ____ ______.
_______ _________ _____ _______ ___ __________ ___ _______ _________ __________ ________.
______ ___ ______ _____ _________.
_________ ___ ___ _________ _________ ___ __________ ___.
_____ ____ _____ __________ ____ _________ _____.
______ ________ __________ _______ __________.
_____ _______ ___ __________ _________ ___ _________ _______ _______ _____ _______.
_________ ________ _______ __________ _________ _____ ______.
____ _____ ____ ___ _______ _____ ________.
________ ________ ___ _____ ______.
________ _____ ___ _______ _____ __________.
______ ___ ________ _________ ______ _______ _____ ______ ___ ________ _____ _____.
___ __________ __________ ____ _________ ____ __________ ___ _______ ___ _____.
______ __________ _________ ___ _________ ______ ____ ___ ___ ______ ____ _______.
_________ ___ ______ _____ ____.
____ ________ ___ _____ _________ ______ _______ _______ _____.
_________ _________ ________ ________ __________ ___ ____ ___ ________ __________ ____ _______.
______ __________ __________ ___ ___ _________ ___ _____ _______ _____ ____.
_______ _________ __________ _______ ___ _______ __________.
___ _______ ____ ___ ________ ___ _________.
_______ ___ _____ ____ ________.
_______ _______ ________ _____ ________ ______ ___ ____ _______ ________.
___ _________ ___ _____ _________ ________ ________ ___ _________ ________ ______.
_______ ____ ____ ______ __________ _______ ____ _______ ______ ________ ________ __________.
___ _____ _____ ______ ___ ________ _________ _______ ___ _____.
___ _________ _____ ___ ________ ____ _______ _________ _________ _____ __________.
__________ _____ ________ ___ __________ _________ _____ _________.
___ _______ ____ ____ ___ _____.
_____ ____ ________ ___ _______ ______.
____ _____ __________ __________ ________ ________ _______ ___.
__________ ____ ________ ________ ____ _________ __________ __________ ____.
______ _______ _____ _________ _____ _________ ___ _____.
____ ________ ____ _______ _________ ___ _________ ______.
_________ __________ _______ _________ ____ _________.
____ ________ ________ ______ ______ ______ ________ ____ ____.
______ _____ ________ ______ ___ _________ _______ _________ _________ _______ __________ _________.
__________ ___ _________ ________ ___ ________ _____ _______ _____ ______.
________ _________ ________ _________ __________.
___ _____ _____ _______ ___ __________ _____.
___ ____ ______ ________ ____ ___.
________ _____ _________ ____ ____ ________ _________ ________ _____ ____.
___ ___ __________ ___ ______.
_______ _____ _____ ____ __________ __________ ______ _______.
________ _____ _______ _____ ______.
_______ ______ ________ ___ ______ ___ _________ ______ ______ _________ _______ ____.
______ _____ _________ ___ ___ ____ ____ __________ __________ _______ ___.
___ ___ ___ ________ ________ __________ __________.
___ ____ _______ _______ ___ ____ _____ _________ _____ _____.
_____ ___ _________ _______ _____ _________ _________ __________ _________ _________ ___ ________.
___ ___ ________ _________ __________ _____ ________ ______ ______ ___ __________.
______ _____ ____ __________ ____ ________ _____ __________ ___ __________.
_______ ________ ____ _______ _________ ______ _____.
_____ _______ ______ ____ _________ ________ ___.
____ _______ ____ _________ ____ __________.
____ _______ ______ ______ ________.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
- Solved Assignments
- Study Notes
- Guess Papers
- Question Papers
Continue Reading — It's Free
Sign in with Google to unlock more of this answer.
✓ Free access
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
Quick Google sign-in. No separate registration form.