Question
वाल्मीकि रामायण में वर्णित आदर्श परिवार के गुणों का विवेचन कीजिए।
Answer :
Word Count : 916
_____ _____ _______ ______ ________ ___ ___ __________.
__________ ____ __________ ___ ______ __________ _________.
____ ______ _______ ___ ______.
_______ _______ _____ ___ ____ _________ _________ _____.
_________ ______ __________ _____ ____ ________ ________ _____ _____ _______ _______.
________ ____ ________ _________ ______ ____ _________ ___.
_______ _______ ______ ___ ___ _______.
______ _________ _________ ___ ________ _______ _____ _____ __________ _______ _______.
____ ________ ___ ________ _________ ____ ________ ______ ____.
____ __________ __________ ________ ___.
____ __________ ______ _________ _____ ______ _____ _____ _____.
_________ _______ ____ ____ ________ __________ __________ _______ ______ ______.
__________ ______ ________ ______ _________ ______ ____ _________ ______.
______ ________ _______ _____ __________ _________.
_________ ___ ____ _______ _____ ____.
____ ________ _______ __________ ________ _____ ________ _____.
_____ __________ ____ ____ ____.
_________ _____ ________ ________ __________ ______ ____ ___ ________.
___ _________ ___ __________ _____ ______.
_______ ___ ________ _______ __________ ____ __________ ____ _________.
________ ___ _____ ______ ______ ________ ________ ________ _____ ___ __________.
________ __________ _______ ______ _______ __________ ________ _________ _______.
_________ ______ ________ __________ ____ ______ ______ ____ ______ _______ ___ ___.
___ _____ ___ __________ ________ _______ __________ ________ ___ ___ _____.
______ ________ ______ ___ _______ __________ ___ _______ _______ _______ ______ __________.
_________ _________ ____ __________ _______ ____ ________ ________ ________ _________ ______.
______ _______ ________ ______ ______ ________ _____ ______ _________ _________ ___ __________.
_______ ____ _____ ______ __________ _________.
_________ ____ ________ _____ __________ __________ ______ ______.
_____ ______ _________ __________ ___ _______ __________ ___ ______ ________ ___ _____.
________ ________ ____ __________ _______ ________ ___.
_________ ___ _____ _________ ____.
_________ ___ ______ ______ _________ __________ ___ ______ _________ _________ ______.
___ _____ ___ ______ ________ _______ ____ ______ __________ _________.
___ ________ _______ _____ ____ ____ ___ ____ ___ _____ ________.
________ ___ ______ ________ _______ ___ _______ ____ _________ _____ ____ _______.
_________ __________ _________ ______ ____ ___ ___ _______ ___.
_________ _____ ____ __________ ________ ________ _____ _______ _____ ___.
_______ ________ ____ ______ _______ _________ ____ __________ _______ ______.
______ ___ _____ __________ __________.
_____ ______ ____ _________ ____ ________ _____ ___ ___ ______ __________ ___.
___ ___ _________ ________ ____ _____ ___.
__________ _________ ____ __________ _____ ___ ____ __________ ______ ____ _________ _______.
_____ ___ _________ ______ ___ ____ _______.
___ _____ ________ ______ ____.
_________ _________ ______ __________ ______ __________ ______ ___ _____ _______.
_____ _______ ______ __________ _________ __________ ______ ____ ___.
____ _____ __________ __________ ___.
___ ______ _______ __________ ____ ____ _______ ________.
_________ _______ ____ _____ __________ ___ _______ _______ ______ _________ _________.
__________ ___ ___ _______ _____ ______ __________.
__________ _____ _________ _________ _________ ________ _________ _______ ______ _________.
_________ ___ _________ _______ ____ ______ ________.
__________ __________ _______ ______ __________ _____ ________ ___ ____ ______ ___.
____ _____ ______ ___ ___ ______ _____ ______ __________ ______ __________ ____.
_________ _____ __________ __________ _________ _____ _________ _____ ________ ___.
_____ _____ _______ _________ ___ _________ ______ ________ ___ __________ _____ ______.
_____ ___ __________ _________ ______ _______ _____ ______ __________.
__________ ______ ____ ___ _______ ______ __________ ______ ___.
_________ ____ ____ ______ _______ ____ _____ __________ __________ _________ ____.
_________ __________ _____ _________ __________ ________ _________ ________.
_____ ____ _____ ___ _______ _____ ______ ___ _____ ________.
___ ____ _________ _________ _______ _____ ____ ___ ______.
__________ ____ ______ _______ ________ ________ ________ _________ ____ _________ ___ _________.
_____ ___ ________ ________ _______ ______ ______ ________ ________.
_____ _____ ______ ____ __________ ____ ______ ________ ________.
________ __________ ______ ______ _____ _______ ____ ________.
_______ ________ ____ _________ __________ _____ ____ ___ _______ ___ ______ __________.
______ __________ _________ _______ _______ ________ __________ ____.
________ _______ __________ ______ _____.
____ _______ ___ ________ _____.
_____ ______ ______ ___ ______ _____ __________ __________ ________ ___ _______.
_______ ________ ________ ______ __________ ________ _______ ____ _______ _________.
______ ________ _________ _______ ___ ________ _________ ______.
_________ ______ __________ _____ _______ _____ ______ _______ ___ _________.
______ _____ ____ __________ ______ ______ _______ _______ ____.
___ ____ ______ ______ ____ __________ __________ ___.
___ _________ ______ __________ ____.
______ ____ ______ ______ __________ ___.
________ _____ _________ ______ _________ ____ _______ ____ ____ ________ __________ ________.
_________ ______ ____ _______ ______ ___ ___ ___ __________.
______ _________ ______ _____ _________ ______.
Skip in 10
वाल्मीकि रामायण भारतीय समाज और संस्कृति के आदर्शों का एक अनुपम दर्पण है। इसमें वर्णित पात्र और उनके आचरण केवल कथा का माध्यम नहीं हैं, बल्कि समाज, परिवार और व्यक्ति के बीच संतुलन और कर्तव्य की व्याख्या करते हैं। रामायण में आदर्श परिवार के गुणों का विवेचन करते समय हमें सबसे पहले यह समझना होगा कि भारतीय सामाजिक विचारधारा में परिवार केवल एक सामाजिक इकाई नहीं, बल्कि संस्कार, धर्म और नैतिक मूल्यों का केंद्र माना जाता है। परिवार में प्रत्येक सदस्य का विशेष कर्तव्य होता है, और उनका आपसी सहयोग एवं सम्मान समाज के स्थायित्व के लिए अनिवार्य है। रामायण में सबसे प्रमुख आदर्श परिवार का उदाहरण अयोध्या का राजपरिवार है। राजा दशरथ, उनकी पत्नियाँ, उनके पुत्र—राम, भरत, लक्ष्मण और शत्रुघ्न—सभी के आचरण में आदर्श पारिवारिक गुण स्पष्ट रूप से दृष्टिगोचर होते हैं। सबसे पहले, पिता-पुत्र संबंध में आदर्श का रूप राम और दशरथ के माध्यम से देखा जा सकता है। राम अपने पिता के प्रति पूर्ण श्रद्धा, सम्मान और आज्ञापालन का परिचय देते हैं। जब राजा दशरथ द्वारा राम को वनवास देने का आदेश दिया जाता है, तब राम ने बिना कोई
__________ ____ ___ _____ ______ _______ _____ ______ ________ ______ __________._____ _____ _______ ______ ________ ___ ___ __________.
__________ ____ __________ ___ ______ __________ _________.
____ ______ _______ ___ ______.
_______ _______ _____ ___ ____ _________ _________ _____.
_________ ______ __________ _____ ____ ________ ________ _____ _____ _______ _______.
________ ____ ________ _________ ______ ____ _________ ___.
_______ _______ ______ ___ ___ _______.
______ _________ _________ ___ ________ _______ _____ _____ __________ _______ _______.
____ ________ ___ ________ _________ ____ ________ ______ ____.
____ __________ __________ ________ ___.
____ __________ ______ _________ _____ ______ _____ _____ _____.
_________ _______ ____ ____ ________ __________ __________ _______ ______ ______.
__________ ______ ________ ______ _________ ______ ____ _________ ______.
______ ________ _______ _____ __________ _________.
_________ ___ ____ _______ _____ ____.
____ ________ _______ __________ ________ _____ ________ _____.
_____ __________ ____ ____ ____.
_________ _____ ________ ________ __________ ______ ____ ___ ________.
___ _________ ___ __________ _____ ______.
_______ ___ ________ _______ __________ ____ __________ ____ _________.
________ ___ _____ ______ ______ ________ ________ ________ _____ ___ __________.
________ __________ _______ ______ _______ __________ ________ _________ _______.
_________ ______ ________ __________ ____ ______ ______ ____ ______ _______ ___ ___.
___ _____ ___ __________ ________ _______ __________ ________ ___ ___ _____.
______ ________ ______ ___ _______ __________ ___ _______ _______ _______ ______ __________.
_________ _________ ____ __________ _______ ____ ________ ________ ________ _________ ______.
______ _______ ________ ______ ______ ________ _____ ______ _________ _________ ___ __________.
_______ ____ _____ ______ __________ _________.
_________ ____ ________ _____ __________ __________ ______ ______.
_____ ______ _________ __________ ___ _______ __________ ___ ______ ________ ___ _____.
________ ________ ____ __________ _______ ________ ___.
_________ ___ _____ _________ ____.
_________ ___ ______ ______ _________ __________ ___ ______ _________ _________ ______.
___ _____ ___ ______ ________ _______ ____ ______ __________ _________.
___ ________ _______ _____ ____ ____ ___ ____ ___ _____ ________.
________ ___ ______ ________ _______ ___ _______ ____ _________ _____ ____ _______.
_________ __________ _________ ______ ____ ___ ___ _______ ___.
_________ _____ ____ __________ ________ ________ _____ _______ _____ ___.
_______ ________ ____ ______ _______ _________ ____ __________ _______ ______.
______ ___ _____ __________ __________.
_____ ______ ____ _________ ____ ________ _____ ___ ___ ______ __________ ___.
___ ___ _________ ________ ____ _____ ___.
__________ _________ ____ __________ _____ ___ ____ __________ ______ ____ _________ _______.
_____ ___ _________ ______ ___ ____ _______.
___ _____ ________ ______ ____.
_________ _________ ______ __________ ______ __________ ______ ___ _____ _______.
_____ _______ ______ __________ _________ __________ ______ ____ ___.
____ _____ __________ __________ ___.
___ ______ _______ __________ ____ ____ _______ ________.
_________ _______ ____ _____ __________ ___ _______ _______ ______ _________ _________.
__________ ___ ___ _______ _____ ______ __________.
__________ _____ _________ _________ _________ ________ _________ _______ ______ _________.
_________ ___ _________ _______ ____ ______ ________.
__________ __________ _______ ______ __________ _____ ________ ___ ____ ______ ___.
____ _____ ______ ___ ___ ______ _____ ______ __________ ______ __________ ____.
_________ _____ __________ __________ _________ _____ _________ _____ ________ ___.
_____ _____ _______ _________ ___ _________ ______ ________ ___ __________ _____ ______.
_____ ___ __________ _________ ______ _______ _____ ______ __________.
__________ ______ ____ ___ _______ ______ __________ ______ ___.
_________ ____ ____ ______ _______ ____ _____ __________ __________ _________ ____.
_________ __________ _____ _________ __________ ________ _________ ________.
_____ ____ _____ ___ _______ _____ ______ ___ _____ ________.
___ ____ _________ _________ _______ _____ ____ ___ ______.
__________ ____ ______ _______ ________ ________ ________ _________ ____ _________ ___ _________.
_____ ___ ________ ________ _______ ______ ______ ________ ________.
_____ _____ ______ ____ __________ ____ ______ ________ ________.
________ __________ ______ ______ _____ _______ ____ ________.
_______ ________ ____ _________ __________ _____ ____ ___ _______ ___ ______ __________.
______ __________ _________ _______ _______ ________ __________ ____.
________ _______ __________ ______ _____.
____ _______ ___ ________ _____.
_____ ______ ______ ___ ______ _____ __________ __________ ________ ___ _______.
_______ ________ ________ ______ __________ ________ _______ ____ _______ _________.
______ ________ _________ _______ ___ ________ _________ ______.
_________ ______ __________ _____ _______ _____ ______ _______ ___ _________.
______ _____ ____ __________ ______ ______ _______ _______ ____.
___ ____ ______ ______ ____ __________ __________ ___.
___ _________ ______ __________ ____.
______ ____ ______ ______ __________ ___.
________ _____ _________ ______ _________ ____ _______ ____ ____ ________ __________ ________.
_________ ______ ____ _______ ______ ___ ___ ___ __________.
______ _________ ______ _____ _________ ______.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
- Solved Assignments
- Study Notes
- Guess Papers
- Question Papers
Continue Reading — It's Free
Sign in with Google to unlock more of this answer.
✓ Free access
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
Quick Google sign-in. No separate registration form.