Question
राजपूतों के साथ अकबर के संबंधों का मूल्यांकन कीजिए।
Answer :
Word Count : 928
________ ________ ____ _________ ______ _______ ___ ________ __________ __________ _________ _______.
__________ __________ ___ ___ ___ _______ ___ ___ ________ ________ ___ _________.
________ ______ ____ ________ ___ _____.
_____ _______ ________ ______ ____ ___ ________ __________ ___ _____ _________.
__________ ______ ___ ____ _________ _____ _________ __________ _________.
_________ ____ _____ __________ __________ _______ _________ ______ ___.
_____ ___ _______ ____ ________ ________ ___.
_______ _____ __________ ___ ______ _______ ____ ________ ____.
____ _______ ________ _________ _________.
_________ _________ ______ __________ ______ ______ _________.
_______ _______ ___ ________ ______ ____ ________ _________ __________ ________.
__________ ____ _____ ________ ____ _______ ___ _____.
_________ _________ ____ ____ ________ _____ ________ _________ ________.
____ ________ ______ ____ _____ _________.
________ _________ ________ ___ ________ ______ ________ _____ __________ _________ ________.
___ _______ __________ ________ _______.
______ __________ _____ _______ _________ ___ __________ ___ ______ ______.
______ __________ ________ _______ ____ _________ __________ ___ ______ ____ _____.
________ ____ _____ __________ _________.
___ ______ ____ _______ ________ ________ _______.
_____ _____ _______ ______ ____ ___ __________ ________ _________ _____ ___.
______ ____ __________ _________ ________ _______ ______ ____ ____.
_______ ____ _____ _________ ____ ____ _______ __________ ____ ________ ______ ____.
_______ _______ ______ ____ ___ __________ ______.
_____ ____ ___ ________ _______ ________ ____.
________ _______ ____ _______ ___.
__________ _____ __________ __________ __________ _______.
________ ___ _____ ______ ____ _______ ____ __________ _____.
______ __________ ______ ______ ______ ___ _______ _____ _______ _____.
______ ________ ________ ______ _________ _______.
____ _______ _____ _________ ______ _______ __________.
________ _______ ______ _____ _________ _______ ________ ____ ___.
___ _______ _____ __________ ______ ______ ___ ____ _______ ____ ______.
_____ ____ ________ ______ ________.
_____ ___ ____ _________ _____ _________ ________ _______.
________ ____ _______ ______ ___ _______ ______ ______ _________ _______ ____.
__________ __________ ___ ___ __________ ______ __________ __________ _____ ___ ___ _____.
_______ _______ ________ ________ _____ ____ ____ ___ _______.
_____ ____ _________ _____ __________ __________ _________ _______ _____.
____ _______ __________ ______ ____ ________ ________ __________ ___ ______.
__________ ___ _________ ______ _________ _____.
______ ______ ___ ________ ______ __________ __________ _______ ____.
______ ____ _____ __________ ______.
_____ __________ ___ ____ ____ _______.
_____ ___ ______ ____ ________ ________ _____ ________.
___ ____ _______ ________ ___ ____ _____ ________.
_________ __________ ____ ________ _______.
______ _______ ________ _________ _____ _______ __________ ____.
_____ _______ _____ _________ ____ ____ ___ ____ __________ _______ _______.
__________ _______ ___ ___ ______ ___.
__________ ______ ___ ______ ____ ___ ____ _____ ________.
_______ ________ _______ _____ _______ __________ ____ ___ ____ ___.
_______ _____ ______ ____ __________ ________ ________ _______ ______ ____ ____ _________.
______ __________ __________ _____ ___ ____ ______ ______ ________ __________.
______ _______ ___ ___ __________ ____ _____ ____ ____ __________.
____ ________ _________ ___ __________ ________ __________ __________ ________.
__________ ____ __________ ___ _________ ____.
_____ ______ ______ ____ ______ _____ __________.
________ __________ ____ __________ ____.
____ ________ ________ ________ __________ ____ ____.
_______ _________ ______ _________ __________.
__________ _______ ________ __________ ________ _______ _____ _________ __________ _________ _____.
__________ ______ ___ _________ _________ ______ _____ ________.
_____ _____ ___ _________ _____ _________.
____ ____ ____ _______ _________.
____ ________ _________ ___ ___ _______ ____ __________ _______ _______ __________ ________.
_________ ______ ________ ____ ___ ____ _____ ________.
__________ _________ ________ ____ __________ ___ _______ ________ _________ __________.
__________ _______ _____ ________ _____.
__________ ______ ___ _______ _____ _____ ______ ___ _________ ____ ______.
____ ________ ______ __________ ____ _____ ______ ____.
_________ _________ ___ __________ _____.
___ _____ _______ _____ __________ ______.
___ ____ _________ ______ __________ ______.
____ ____ _____ ______ _______ ____ _________ _________ ______ ___ _________.
____ ________ ____ ____ ___ _____ _______.
________ _____ ___ _________ _________ _______ ___ __________ ___ ____ ___ ________.
_________ ________ _________ ______ _____ ________.
_________ ____ ______ ___ __________ ______.
____ _______ _______ ______ ___ __________ ___ _______ ________.
_______ _________ _________ ____ ___ ___ ___ ________ _____ ________ __________ _____.
____ _________ _____ ______ __________ ________ _________ ________ ______ __________.
__________ _____ _______ _____ ____ ___ ___ __________ __________ ____ ______ ____.
_____ _________ ______ ___ _______ ______ ______ ______.
_________ ____ _________ ___ _________ _______ __________ _____ ___.
______ _________ ______ _________ _________ ______ ___ _________ ____.
_______ _____ ___ _________ ________ _________ __________.
________ ___ _____ ____ ____.
____ ________ ________.
Skip in 10
अकबर का शासनकाल भारतीय इतिहास में एक ऐसे शासक का उदाहरण प्रस्तुत करता है जिसने विविध जातीय, धार्मिक तथा सांस्कृतिक समुदायों को एक संगठित साम्राज्य के अंतर्गत लाने का प्रयास किया। इस संदर्भ में राजपूतों के साथ अकबर के संबंधों का अध्ययन विशेष महत्व रखता है। मुगल-राजपूत संबंधों की बुनियाद न केवल राजनीतिक लाभों पर आधारित थी, बल्कि सामाजिक और सांस्कृतिक समन्वय की भावना से भी प्रेरित थी। अकबर ने जिस सूझबूझ, दूरदर्शिता और सहिष्णुता के साथ राजपूतों को अपनी सत्ता में सम्मिलित किया, वह तत्कालीन भारत की विविधतापूर्ण राजनीतिक परिस्थिति में अद्वितीय था। राजपूतों के साथ संबंधों की शुरुआत अकबर के प्रारंभिक सैन्य अभियानों से होती है। जब अकबर दिल्ली की गद्दी पर बैठा, तब भारत अनेक स्वतंत्र एवं शक्तिशाली राजपूत रजवाड़ों में विभाजित था। राजस्थान के मेवाड़, आमेर, जोधपुर, बीकानेर, मारवाड़ और बुंदी जैसे राज्य अपनी स्वतंत्र सत्ता में विश्वास रखते थे। अकबर ने अपने साम्राज्य को स्थिर और विस्तृत करने के लिए इन्हीं राजपूत राज्यों के साथ न केवल युद्ध किया, बल्कि उनमें से अधिकांश को समझौतों और वैवाहिक संबंधों के माध्यम से अपने पक्ष में कर लिया। अकबर की राजपूत नीति की
__________ _______ ________ __________ _____ ______ __________ _______ ______ ____ ____.________ ________ ____ _________ ______ _______ ___ ________ __________ __________ _________ _______.
__________ __________ ___ ___ ___ _______ ___ ___ ________ ________ ___ _________.
________ ______ ____ ________ ___ _____.
_____ _______ ________ ______ ____ ___ ________ __________ ___ _____ _________.
__________ ______ ___ ____ _________ _____ _________ __________ _________.
_________ ____ _____ __________ __________ _______ _________ ______ ___.
_____ ___ _______ ____ ________ ________ ___.
_______ _____ __________ ___ ______ _______ ____ ________ ____.
____ _______ ________ _________ _________.
_________ _________ ______ __________ ______ ______ _________.
_______ _______ ___ ________ ______ ____ ________ _________ __________ ________.
__________ ____ _____ ________ ____ _______ ___ _____.
_________ _________ ____ ____ ________ _____ ________ _________ ________.
____ ________ ______ ____ _____ _________.
________ _________ ________ ___ ________ ______ ________ _____ __________ _________ ________.
___ _______ __________ ________ _______.
______ __________ _____ _______ _________ ___ __________ ___ ______ ______.
______ __________ ________ _______ ____ _________ __________ ___ ______ ____ _____.
________ ____ _____ __________ _________.
___ ______ ____ _______ ________ ________ _______.
_____ _____ _______ ______ ____ ___ __________ ________ _________ _____ ___.
______ ____ __________ _________ ________ _______ ______ ____ ____.
_______ ____ _____ _________ ____ ____ _______ __________ ____ ________ ______ ____.
_______ _______ ______ ____ ___ __________ ______.
_____ ____ ___ ________ _______ ________ ____.
________ _______ ____ _______ ___.
__________ _____ __________ __________ __________ _______.
________ ___ _____ ______ ____ _______ ____ __________ _____.
______ __________ ______ ______ ______ ___ _______ _____ _______ _____.
______ ________ ________ ______ _________ _______.
____ _______ _____ _________ ______ _______ __________.
________ _______ ______ _____ _________ _______ ________ ____ ___.
___ _______ _____ __________ ______ ______ ___ ____ _______ ____ ______.
_____ ____ ________ ______ ________.
_____ ___ ____ _________ _____ _________ ________ _______.
________ ____ _______ ______ ___ _______ ______ ______ _________ _______ ____.
__________ __________ ___ ___ __________ ______ __________ __________ _____ ___ ___ _____.
_______ _______ ________ ________ _____ ____ ____ ___ _______.
_____ ____ _________ _____ __________ __________ _________ _______ _____.
____ _______ __________ ______ ____ ________ ________ __________ ___ ______.
__________ ___ _________ ______ _________ _____.
______ ______ ___ ________ ______ __________ __________ _______ ____.
______ ____ _____ __________ ______.
_____ __________ ___ ____ ____ _______.
_____ ___ ______ ____ ________ ________ _____ ________.
___ ____ _______ ________ ___ ____ _____ ________.
_________ __________ ____ ________ _______.
______ _______ ________ _________ _____ _______ __________ ____.
_____ _______ _____ _________ ____ ____ ___ ____ __________ _______ _______.
__________ _______ ___ ___ ______ ___.
__________ ______ ___ ______ ____ ___ ____ _____ ________.
_______ ________ _______ _____ _______ __________ ____ ___ ____ ___.
_______ _____ ______ ____ __________ ________ ________ _______ ______ ____ ____ _________.
______ __________ __________ _____ ___ ____ ______ ______ ________ __________.
______ _______ ___ ___ __________ ____ _____ ____ ____ __________.
____ ________ _________ ___ __________ ________ __________ __________ ________.
__________ ____ __________ ___ _________ ____.
_____ ______ ______ ____ ______ _____ __________.
________ __________ ____ __________ ____.
____ ________ ________ ________ __________ ____ ____.
_______ _________ ______ _________ __________.
__________ _______ ________ __________ ________ _______ _____ _________ __________ _________ _____.
__________ ______ ___ _________ _________ ______ _____ ________.
_____ _____ ___ _________ _____ _________.
____ ____ ____ _______ _________.
____ ________ _________ ___ ___ _______ ____ __________ _______ _______ __________ ________.
_________ ______ ________ ____ ___ ____ _____ ________.
__________ _________ ________ ____ __________ ___ _______ ________ _________ __________.
__________ _______ _____ ________ _____.
__________ ______ ___ _______ _____ _____ ______ ___ _________ ____ ______.
____ ________ ______ __________ ____ _____ ______ ____.
_________ _________ ___ __________ _____.
___ _____ _______ _____ __________ ______.
___ ____ _________ ______ __________ ______.
____ ____ _____ ______ _______ ____ _________ _________ ______ ___ _________.
____ ________ ____ ____ ___ _____ _______.
________ _____ ___ _________ _________ _______ ___ __________ ___ ____ ___ ________.
_________ ________ _________ ______ _____ ________.
_________ ____ ______ ___ __________ ______.
____ _______ _______ ______ ___ __________ ___ _______ ________.
_______ _________ _________ ____ ___ ___ ___ ________ _____ ________ __________ _____.
____ _________ _____ ______ __________ ________ _________ ________ ______ __________.
__________ _____ _______ _____ ____ ___ ___ __________ __________ ____ ______ ____.
_____ _________ ______ ___ _______ ______ ______ ______.
_________ ____ _________ ___ _________ _______ __________ _____ ___.
______ _________ ______ _________ _________ ______ ___ _________ ____.
_______ _____ ___ _________ ________ _________ __________.
________ ___ _____ ____ ____.
____ ________ ________.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
- Solved Assignments
- Study Notes
- Guess Papers
- Question Papers
Continue Reading — It's Free
Sign in with Google to unlock more of this answer.
✓ Free access
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
Quick Google sign-in. No separate registration form.