Question
मुक्त आकाश में विद्युत् चुंबकीय तरंग के संगत विद्युत् क्षेत्र का व्यंजक है :
तरंग की तरंग संख्या, आवृति तथा संचरण दिशा निर्धारित करें तथा संगत चुंबकीय क्षेत्र का परिमाण और दिशा निर्धारित करें।
Answer :
Word Count : 417
__________ ______ ________ __________ ______ ________.
____ ______ _______ _________ ____ _______ __________ _______ ______.
_____ ___ ________ ___ ________ __________.
______ ________ _____ ___ ______ _____ ______ ___ _______ ________ ___ _______.
______ ______ _________ ________ _______ ______ _____.
______ ________ _____ _________ _______ ______ ____ _______.
__________ _____ _________ _____ ___.
___ ____ ___ _______ _______ ________ _______ ___.
___ ____ _______ _____ ________ ______ ______.
_______ __________ ____ ________ _________ _______.
__________ ______ ____ ________ ____ ___ _______ ___ ___ ________ _______ _________.
_______ ___ _________ _________ _______ ________ _______ ________ __________ ____ _______ _______.
____ ____ ____ _______ ______ __________ ________ _____ ____ ________ _________ ___.
__________ ___ __________ _____ __________ _________ _______ ____ __________ _________.
________ _________ _____ _______ ____ _____ ____ _____ ____ _________.
________ ________ _____ _________ ________ ____ _____ ____ ______.
_____ _________ ___ ___ __________ _______ _____ ___ _____ ______.
________ ______ ______ __________ __________ _________ _______ __________.
___ ___ _______ _________ ______ _____.
______ ________ __________ ______ _______ _______.
____ _________ ___ ____ ___ _______ __________.
____ __________ ____ ______ __________ ________ _____ ____ _________ __________ _____.
_________ __________ ____ _______ ______ ______ ____ ________.
______ __________ _________ __________ ______ ________ ___ _______ _______.
_________ __________ _____ ___ _______ __________ ______ _____ ___ ________ ___ _______.
_________ ______ _____ ________ ____ _________ ___ ___ ___ ________ ____ ___.
________ _____ _______ _____ ________ _______.
________ ___ _____ ________ ________ _______.
__________ _____ __________ __________ _______ _______ _________ _________ ________ ________.
_________ ________ ______ ____ ______ __________.
_________ ______ _________ ___ _______ _____ _______ ___.
_________ __________ ________ _____ _________ ________ _________ _________ ___ _________.
______ _________ ___ __________ ______ _______ ___ ____.
_________ __________ _________ ________ _______ ________ ________ _____.
Skip in 10
बहुत बढ़िया — चलिए इसे हाथ से (manually) कदम-दर-कदम हल करते हैं। दिया हुआ विद्युत् क्षेत्र: $$ \vec E=(800\ \text{V/m})\,\hat x\;\sin\big(2\pi\times 10^{8}\,t + k z\big). $$ ### 1) आवृत्ति $f$ आर्गुमेंट में $ \omega t = 2\pi\times 10^8\,t$ है, अतः $$ \omega = 2\pi\times 10^{8}\ \text{rad/s}. $$ फ्रिक्वेंसी (f=\dfrac{\omega}{2\pi}=\dfrac{2\pi\times10^{8}}{2\pi}=10^{8}\ \text{Hz}=100\ \text{MHz}. --- ### 2) तरंगदैर्ध्य $\lambda$ और तरंगसंख्या $k$ खाली आकाश (vacuum) में तरंग की चाल $c=3.0\times10^{8}\ \text{m/s}$ ली जाए। $$ \lambda=\dfrac{c}{f}=\dfrac{3.0\times10^{8}}{1.0\times10^{8}}=3.0\ \text{m}. $$ तरंग संख्या (मापदंड) का परिभाषा $\displaystyle k=\dfrac{2\pi}{\lambda}$ या $\ k=\dfrac{\omega}{c}$ है। उपयोग करते हैं $\omega/c$: $$ k=\dfrac{2\pi\times10^{8}}{3.0\times10^{8}}=\dfrac{2\pi}{3}. $$ अब अंकगणित: $2\pi\approx6.2831853$, अतः $$ k=\dfrac{6.2831853}{3}=2.0943951\ \text{rad/m}\approx 2.094\ \text{rad/m}. $$ (अतः $\lambda=3.0\ \text{m}$, $k\approx 2.094\ \text{rad/m}$.) --- ### 3) संचरण दिशा (propagation direction) तरंग का चरण $\phi=\omega t +
__________ _______ _________ _____ _________ __________.__________ ______ ________ __________ ______ ________.
____ ______ _______ _________ ____ _______ __________ _______ ______.
_____ ___ ________ ___ ________ __________.
______ ________ _____ ___ ______ _____ ______ ___ _______ ________ ___ _______.
______ ______ _________ ________ _______ ______ _____.
______ ________ _____ _________ _______ ______ ____ _______.
__________ _____ _________ _____ ___.
___ ____ ___ _______ _______ ________ _______ ___.
___ ____ _______ _____ ________ ______ ______.
_______ __________ ____ ________ _________ _______.
__________ ______ ____ ________ ____ ___ _______ ___ ___ ________ _______ _________.
_______ ___ _________ _________ _______ ________ _______ ________ __________ ____ _______ _______.
____ ____ ____ _______ ______ __________ ________ _____ ____ ________ _________ ___.
__________ ___ __________ _____ __________ _________ _______ ____ __________ _________.
________ _________ _____ _______ ____ _____ ____ _____ ____ _________.
________ ________ _____ _________ ________ ____ _____ ____ ______.
_____ _________ ___ ___ __________ _______ _____ ___ _____ ______.
________ ______ ______ __________ __________ _________ _______ __________.
___ ___ _______ _________ ______ _____.
______ ________ __________ ______ _______ _______.
____ _________ ___ ____ ___ _______ __________.
____ __________ ____ ______ __________ ________ _____ ____ _________ __________ _____.
_________ __________ ____ _______ ______ ______ ____ ________.
______ __________ _________ __________ ______ ________ ___ _______ _______.
_________ __________ _____ ___ _______ __________ ______ _____ ___ ________ ___ _______.
_________ ______ _____ ________ ____ _________ ___ ___ ___ ________ ____ ___.
________ _____ _______ _____ ________ _______.
________ ___ _____ ________ ________ _______.
__________ _____ __________ __________ _______ _______ _________ _________ ________ ________.
_________ ________ ______ ____ ______ __________.
_________ ______ _________ ___ _______ _____ _______ ___.
_________ __________ ________ _____ _________ ________ _________ _________ ___ _________.
______ _________ ___ __________ ______ _______ ___ ____.
_________ __________ _________ ________ _______ ________ ________ _____.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
- Solved Assignments
- Study Notes
- Guess Papers
- Question Papers
Continue Reading — It's Free
Sign in with Google to unlock more of this answer.
✓ Free access
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
✓ Unlock up to 60% of the answer
✓ No payment required
Quick Google sign-in. No separate registration form.