Question

कीलकन के साथ गाउस विलोपन विधि लागू करके निम्नलिखित समीकरण-निकाय को हल कीजिए।

equation

20 Feb 2025
Answer :
Word Count : 1424
दिए गए समीकरण-निकाय को कीलकन (Pivoting) के साथ गाउस विलोपन विधि (Gaussian Elimination Method) का उपयोग करके हल करेंगे। समीकरण-निकाय निम्नलिखित है: \[ \begin{aligned} 2x_1 + 3x_2 + 4x_3 + x_4 &= 3 \quad \text{(1)} \\ x_1 + 2x_2 + x_4 &= 2 \quad \text{(2)} \\ 2x_1 + 3x_2 + x_3 - x_4 &= 1 \quad \text{(3)} \\ x_1 - 2x_2 - x_3 + 4x_4 &= 5 \quad \text{(4)} \end{aligned} \] ### चरण 1: समीकरण-निकाय को आव्यूह रूप में लिखें समीकरण-निकाय को आव्यूह रूप में लिखने पर: \[ \begin{bmatrix} 2 & 3 & 4 & 1 & | & 3 \\ 1 & 2 & 0 & 1 & | & 2 \\ 2 & 3 & 1 & -1 & | & 1 \\ 1 & -2 & -1 & 4 & | & 5 \end{bmatrix} \] ### चरण 2: पहले स्तंभ में सबसे बड़ा मान वाला पिवट चुनें पहले स्तंभ में सबसे बड़ा मान पहली पंक्ति में है (2)। इसलिए, पहली पंक्ति को पिवट के रूप में चुनें। ### चरण 3: पहली पंक्ति को पिवट के रूप में उपयोग करके अन्य पंक्तियों को शून्य करें पहली पंक्ति को 2 से विभाजित करें: \[ \begin{bmatrix} 1 & 1.5 & 2 & 0.5 & | & 1.5 \\ 1 & 2 & 0 & 1 & | & 2 \\ 2 & 3 & 1 & -1 & | & 1 \\ 1 & -2 & -1 & 4 & | & 5 \end{bmatrix} \] अब, दूसरी पंक्ति से पहली पंक्ति को घटाएं: \[ R_2 = R_2 - R_1 \] \[ \begin{bmatrix} 1 & 1.5 & 2 & 0.5 & | & 1.5 \\ 0 & 0.5 & -2 & 0.5 & | & 0.5 \\ 2 & 3 & 1 & -1 & | & 1 \\ 1 & -2 & -1 & 4 & | & 5 \end{bmatrix} \] तीसरी पंक्ति से पहली पंक्ति को 2 से गुणा करके घटाएं: \[ R_3 = R_3 - 2R_1
__________ ____ __________ __________ _______ ____ ___ ________ _______.
____ _____ _____ _____ _____ __________ ___ ______ ________.
_____ ________ ___ __________ __________ ______ __________ ___ __________ _________.
_______ _________ ______ ___ _______ __________ _______.
_______ ______ _____ _______ __________ _______.
_________ ________ __________ ____ ______ _______.
__________ ___ __________ ____ ________.
_____ _____ ________ _______ __________ _________ _________.
_________ _________ ________ _______ _________ _____ ________ _________ __________.
_______ ________ _____ ___ ________ ___ ___ ______ _______.
_____ _____ _______ ___ ____ _______ _________ ______ ________ _________.
______ _______ ___ __________ ______ ________ _____ _____.
___ __________ ________ ___ _________ ____ ___ ___ ______ ________ ___.
_________ ___ ________ ___ ___ _________ __________ ____ ___ _______ _______ ________.
__________ _________ _____ ____ ____ _________ __________ _______ ________ _________.
_______ ___ _________ __________ _________ __________ _____ _____ ______.
________ ________ ____ __________ _____ _________ ____ __________.
______ ___ _________ ____ _______ ______ ________ ______ ___.
________ ____ _________ _____ __________ _________.
____ _______ __________ ___ _____ _______ _____.
__________ ____ ____ _______ _________ ______ __________ _____ _________ ___.
_____ _____ ______ _______ _________ _________.
___ _________ _________ _________ ______ _____ _______ ______.
_______ _________ ______ ________ ______ ____ ____ __________ ____ ____ ________ _____.
___ ________ _________ ___ _______ _________ _______ _______ ________ ______ ______ ______.
_______ __________ ______ _____ _________.
_____ _______ ______ _____ ______ ______.
____ ________ ____ ______ ____ _____.
__________ ______ ____ _____ __________ ______.
____ _____ ______ _______ __________.
_________ ______ _________ _________ __________ ___ ___ ___ _________ _____.
_____ ______ ________ ______ _________ __________ ___ _________ ___.
_____ _______ ___ _____ ______.
__________ ____ ____ ________ _______ _________ ______ ___ ___ _______ _________ ______.
____ ____ _____ _______ _____ ______.
________ _______ ____ _____ _________ ________ _________ _________ _______ _______.
______ ________ _______ _____ _________ _________ ___ __________ _____.
__________ ____ ________ __________ __________ ______ ____ ___ __________ __________ ____.
___ ___ __________ ___ ____ _________ ___ ____ ___ _______ __________.
____ _________ ___ _________ ____ _____ _____ _________ ____ ___ ________ _______.
____ _______ ______ __________ ___ ____ _______ ___ _______ _________.
___ ___ ________ _____ _____ ______ ______.
__________ ______ ______ ______ __________ _______ ____ ____ _____ ______ _________.
____ _______ ______ __________ _____ ___ __________ _______ __________ _____ ____ _______.
_____ ______ ____ ____ ________ _____ _______ ________ ______.
__________ ________ ______ ________ _______ _____ ________ _______.
__________ ____ _____ _______ _________ _________ ________ _________ _______.
________ ___ _____ _________ ____ ________ _________ ________ _______ ____.
_______ ________ ___ ______ ______.
_________ _____ _________ _______ ____.
______ __________ _________ ______ ____ ______ ___ __________ _________ __________.
_______ _________ ______ _____ ___ __________ ____ _________ ___ _____ ______.
________ ___ ________ _____ ___ __________ _______ _____ _____ ____ ___.
_________ ________ ____ ________ ________ ____ _______ ___ _________ ______ ______ ____.
__________ ________ _________ ________ _______ ___ ____ ___ _____ __________ _______.
_______ _________ _________ ___ ________.
_______ _____ _________ _____ ____.
_________ _______ _________ ___ ______ ______.
_______ _________ _____ _____ _______ __________ _______.
____ ____ _____ _____ ______ ____ ____ _______ ____ ____.
_______ ________ ______ _____ ___ ___ ____ _________ ____ _________.
________ ___ _______ ____ __________ ____ _________ ____ _______ ____ _____ ________.
___ __________ __________ _________ ________ __________ ____ _____ ______ ________ _____.
_____ _______ ___ ____ ____ ______ ______ _________ ____.
_____ _________ ___ _____ __________ _______ ________ ____ ________ ________.
____ ____ _________ ______ _____ ___ ______ _____ ______.
_______ ________ _____ ____ __________ ___ ____ _________.
__________ ___ _________ _____ _______ ____ ________ ______.
______ _________ ________ ____ __________ ____ _________.
________ ______ __________ _________ ____ ________ _________ ___ _____ ___ __________.
_____ ___ ________ ____ __________.
____ ____ ___ _____ _________ __________ ______ ______ ____.
_______ ______ ____ ___ _______ ____ _______ _________ ________ ____ _________ ______.
____ ________ ___ ____ _____.
______ _________ _________ ___ ______ _________.
_________ _____ ___ _________ __________ _______ _____.
____ _______ ____ ________ _____ __________ ______ _________ _____ ______.
___ _________ _______ ___ _____ _____ _______ ________.
_________ ________ ___ _______ ___.
________ _____ ________ ____ ______ ________ ______ _______ ______ ________.
_____ ___ ______ __________ _____ _____ __________ _______ _______ _______ __________.
_____ ______ __________ __________ ___ ______ _______ ________ __________ _________ ______.
__________ _________ ______ _____ ____ ________ __________ ___.
___ ____ ____ ______ ___ ______ _________ _______ ________ ______.
_______ _______ ____ _________ _____ _______ __________.
______ _______ ______ ____ _____ _________ _________ __________ _______ __________ _________ ________.
_______ ______ ___ ________ _________ __________ ____.
__________ _____ ______ ______ ________ ___ ___ __________ ______ ________ ___ _______.
__________ ______ ___ _________ _____ ______ __________ _________ _________.
___ ______ ____ ______ ____.
_________ __________ __________ _______ ________ ____ _______ _____ ______ ____.
___ _____ ________ ________ _____ _________ _________ _________ ________ ______ ________ _____.
____ ____ _____ ____ __________ _________ __________ __________ ___ _________ ______ _____.
_______ ___ __________ ____ ___ ____ __________.
_______ _____ _________ ______ __________ _____ ______ _______ _____.
____ __________ ___ ________ _______ ________ _____.
___ ________ ________ ______ _____ ___ _______ _________ _________.
_______ _________ _____ ____ _________ ____ ___ __________ ____.
______ _____ ____ ________ ____ ______ ______ ________.
____ _______ ______ __________ ____ _________ ______ ____ _________ __________ _______.
___ ________ _____ ______ ____ _______.
___ __________ _____ ____ __________ __________.
__________ ___ _____ _____ _________ ____ __________ ________.
______ _______ _____ _________ ______ ____.
______ _______ ____ _____ _______ ______ _________ ____ ________.
_______ ____ ___ _____ ______ __________ ___.
__________ ________ ____ ___ _________ ______ _________ ____ __________ __________.
______ ___ _________ _______ ______ _______ ____ ________.
_______ ____ ______ ___ _________ ________ _____.
______ ___ ______ ______ ________ _____ ______ __________ __________ ___.
_______ ___ ______ _________ ____ _________ ___ ____ _________ _________ __________ ___.
____ ___ ______ _______ _______ __________ _____.
__________ _____ __________ _____ ____ _____ __________ ________ _______ _____ ________ _______.
___ _____ ____ _____ ___ ___ __________.
_______ ________ _______ ___ ___ _______ _____ ___ ___ _________ ______.
_______ ________ ____ _____ _______ _____ ________.
____ ______ ___ __________ _________ ___ ________ ____ _________ _________ _____ _____.
__________ __________ ______ ______ ____ ____ ____ ____ _________ ______ ______ ________.
____ _____ ______ __________ __________ ____ __________.
_____ __________ _____ ________ ______.
____ _________ _____ __________ _______ ______.
_________ ________ _________ _____ ______ ____.
_____ __________ _________ _____ ______ __________ ______ ______ _________ _________.
___ _________ __________ ________ ______.
____ ___ _________ ___ __________ _____ ________ ________ ____ ____ ________ _____.
______ ___ _______ _____ __________ ____.
_____ ___ __________ _______ ____ ______ _________.
____ _______ __________ ____ _____.
IGNOU ACADEMY
Your IGNOU journey, made easier.
  • Solved Assignments
  • Study Notes
  • Guess Papers
  • Question Papers
Skip in 10
Top
📞
Call Support Instant phone assistance IGNOU MTE 10 2025 - कीलकन के साथ गाउस विलोपन विधि लागू करके निम्नलिखित समीकरण-निकाय को हल | IGNOU Academy
→
🟢
WhatsApp Chat Fast live messaging
→
Email Us Business enquiries & support
→